473 
3°. Het uitv!okkingsopper\’lak groeit met de temperatuur. Bij 17° 
neemt het oppervlak per graad temperatuursverhooging met 2.7 7, 
toe. Daarom worden steeds voor en na het uitvlokken de tempera- 
tuur van de vloeistof gemeten en zijn al de waarnemingen steeds 
gereduceerd tot eenzelfde temperatuur. 
4“. Tengevolge van vuiltjes en te vroegtijdige uitvlokking door 
het overal aanwezige natriumchloride zal de te onderzoeken vloeistof 
reeds een aanvankelijke troebeling vertonnen. Deze fout kan vooral, 
bij kleine concentratie, vrij groot worden. 
Door geschikte manipulaties kunnen wij de grootte van dit effect 
vóór iedere uitvlokking afzonderlijk registreeren . Op een enkele uit- 
zondering na vinden wij dat deze fout steeds kleiner dan 5 is. 
In vele gevallen bedraagt ze slechts 2 è 3 7o dank zij de vele voor- 
zorgen, bij het behandelen der platen genomen. Een daarvan is, dat 
alle platen na lang fixeeren en spoelen, nog eens 10 a 12 uur met 
gedistilleerd water worden gespoeld, alvorens ze op te lossen in 
salpeterzuur. 
De grootte dezer fout is daarbij zoo volkomen toevallig, zoowel 
voor de ijkingsvloeistoffen, als voor de te onderzoeken vloeistoffen, 
dat wij ze niet in rekening hebben gebracht 7- 
^ 3. Metingen van de doorsnede der zilverkorrels in de 
ghotogragldsche plaat. 
De wijze, waarop het zilver van de photographische plaat op het 
licht inwerkt, en de zwarting, die men dientengevolge waarneemt, 
hangt, gelijk men onmiddellijk inziet, in sterke mate af van de wijze, 
waarop het zilver verdeeld is. De afmeting der zilverkorrels ten 
opzichte van de golflengte van het bij de zwartingsmeting gebruikte 
licht is van de allergrootste beteekenis. Wil men dus resultaten ver- 
krijgen die voor theoretische discussie vatbaar zijn, dan moet naast 
de zwarting en de totale hoeveelheid zilver, ook de verdeeling van 
het zilver onderzocht worden. Wij hebben ons daarbij beperkt tot 
het bepalen van de gemiddelde grootte der zilverkorrels — voor- 
zoover dit mogelijk is — in de platen waarvan in het vorige de 
zwarting en het totale zilvergehalte onderzocht is. 
De meting geschiedt met een ZEiss-microscoop met olie emersie 
van numerieke apertuur 1.30, gecombineerd met oculair N’. 12. 
Een oculair micrometer is geijkt met een ZEiss-objectiefmicrorneter. 
Het blijkt aldus dat een schaaldeel van het oculair-micrometer over- 
eenkomt met 1.0 p. 
h Van het gebruikte collargol is ook de hoeveelheid zilver bepaald. 
