476 
liet geval te zijn. Deze tegenspraak moet hare verklaring vinden in 
het feit dat genoemde onderzoekers bij de verschillende zwartingen 
gelijke korrels hebben gehad, terwijl dit l)ij ons niet het geval was. 
z 
Duidelijk blijkt dat inderdaad — sterk van de korrelgrootte afhangt, 
zooals door Nutting') werd afgeleid. 
De korrelmetingen van de met glycine ontwikkelde platen wijzen uit, 
dat de korrel vrijwel constant is en binnen de meetfouten schommelt 
om eene waarde van 0.96 bij een zwarting 1.3 tot 0.15 (gemeten 
voor groen); voor kleinere zwartingen daalt de grootte tot 0.9 p. 
Voor grootere zwartingen zijn geen metingen mogelijk geweest, 
daar de korrel zelf bij ’t uiteendrukken van de gelatinelaag in 
kleinere stukken schijnt te worden niteengescheurd. 
In tabel IP) vindt men de verhouding van zwarting en zilver- 
hoeveelheid voor de drie gebruikte kleuren. Men ziet dat deze ver- 
houding met de zwarting afneemt. 
SAMENVATTING. 
1“. Er is eene methode aangegeven om zwartingen der photogra- 
phische plaat tot een zwarting van 0.001 te meten voor verschillende 
golflengten met eene nauwkeurigheid van O.?"/» voor de zwartingen 
van 2.0 tot 0.1 en voor de zwartingen van 0.1 tot 0.001. 
2°. Gevonden wordt, dat de zwarting der gezwarte photographische 
plaat in sterke mate afhangt van de kleur van het instralende licht 
en dat men dus de plaat bij gebruik als verzwakker eerst moet 
ijkeri voor de verschillende kleuren. 
3“. De extinctiemeter van Moli, is toegepast op de zilveranalyse 
der photographische plaat. De methode is gebruikt van 0.5 X 10“^ 
tot 156 X 10“3 gratn ziher per Liter. De nauwkeurigheid bedraagt 
gemiddeld 3'’/o- 
4“. De gemiddelde korreldoorsnede der onderzochte platen is 
l)epaald. Daar de verhouding van zwarting en zilverhoeveelheid per 
vlakte-eerdieid in de photographische plaat aanwezig voor koi*rels 
van dezelfde grootte en geaardheid constant moet wezen, zijn 
krommen van deze verhouding en niet constante korrel uitgezet. 
Tevens is deze verhouding bepaald voor platen met korrels van 
constante korreldoorsnede. 
Het is ons eene aangename plicht de Heeren Prof. Dr. L. S. 
Ornstein, Dr. W. J. H. Mom, en Dr. H. C. Burger te bedanken 
voor de sterke aanmoediging tot en de steeds bereidwillige hulp bij 
de uitwerking van deze onderzoekingen ondervonden. 
‘) Phil. Mag. 1913, Vol 26 p. 425. 
. ') De waarnemingen voor collargol zijn bijeengezet aan het einde van Tabel II. 
