514 
(1916), Nembc (1905), en andere baanbrekende cytologen kwam het 
mij niet meer onwaarschijnlijk voor, dat ook langs den weg der 
vegetatieve vermeerdering in de kuituren van Hyacinthus orientalis 
knopvariaties zouden kunnen ontstaan, welker cellen minder oï meer 
chromosomen bezaten dan de variëteit, waaruit zij ontstaan waren. 
Tot de eerste onderstelling, n.1. knopvariaties met minder 
chromosomen dan de moedervarieteit, werd ik geleid door hetgeen 
ik waargenomen had bij Hyacinthus orientalis var. Grand Maitre. 
Jaren achtereen observeerde ik de jonge bolletjes, welke na „hollen” 
en „kruisen of snijden” ontstaan waren '). 
Vele bolletjes, die zich aan denzeltden moederbol gevormd hadden, 
bleken zeer verschillende afmetingen te bezitten en deze verschillen 
bleven na 4, 5, 6 of 7 jaren nog gehandhaafd. Het is bekend, dat 
na dezen leeftijd de bollen van de variëteit Grand Maitre volwassen 
kunnen zijn, een omtrek van 23 c.M. en meer bereiken kunnen en 
bij langer doorkweeken langs natuurlijken weg jonge klisters zouden 
gaan outwikkelen. 
Wat er na zoovele jaren met de bollen geschiedt, welke niet de 
normale grootte bereikt hebben, is niet volkomen bekend. Deze klein 
gebleven bollen worden weer gevoegd bij de kleine, die jonger in 
leeftijd zijn. De kweekers sorteeren de bollen van een en dezelfde 
variëteit niet naar den ouderdom, doch naar hunne maat, d. i. naar 
den omtrek, dien zij bereikt hebben. 
Dikwijls zijn die oudere, klein gebleven bollen nog te herkennen 
aan hunne zeer groote, \'olumineuse wortelkransen. Het kan zijn, 
dat zij ook langs natuurlijken weg klisters gaan vormen of dat zij 
langzaam nog in omvang blijven toenemen. Ook vermoedt men wel, 
dat zij een al te geringen weerstand bezitten tegen ziekten, die de 
wortelkransen aantasten, zoodat zij dan te gronde gaan. Dit alles 
moet evenwel nog grondig door mij onderzocht worden. 
Ik stelde mij nu in de eerste plaats tot taak, een reeks van 
Grand Maitr e-hoWtu, welke 3 jaren oud waren en zich door het 
toebrengen van kruissneden aan een moederbol gevormd hadden, 
cytologisch te onderzoeken. Het aantal bollen bedroeg 10. De kleinste 
had een orntrek van 8 cM. en een gewicht van 18 gram, terwijl 
b Door het z.g. „hollen" en „kruisen of snyden" worden verreweg de meeste 
hyacinthenvarieteiten tegenwoordig tot snelle vegetatieve vermeerdering gedwongen. 
Het eerste geschiedt, door de bolschijf nauwkeurig te verwijderen. Op de verwon- 
dingsplaatsen ontstaan de jonge bolletjes. Van „kruisen of snijden” spreekt men 
wanneer men eenige diametrale sneden aan de onderzijde van den bol toebrengt. 
Deze sneden trekken bij het drogen open tot gleuven en in deze gleuven ziet men 
na eenigen tijd de jonge knoppen te voorschijn komen. 
