515 
de grootste 22 cM. in oinvang groot was en 150 gram woog. Deze 
10 bollen werden op glazen met water gezet, zoodat zich na eenigen 
tijd worteltjes ontwikkeld hadden, die gefixeerd, in paraffine over- 
gebracht, gekleurd en gesneden werden. 
Gaan wij in de literatuur na, welke oorzaken aangegeven wor- 
den, die het varieeren der aantallen chromosomen in de hand kunnen 
werken, dan blijkt hel geenszins onmogelijk, dat eenige dezer oor- 
zaken zouden kunnen bijdragen tot de vorming van door regeneratie 
ontslaande heteroploide adventiefknoppen bij Hyacinthus orientalis. 
Deze naaste oorzaken zijn ; 
lo. Het toebrengen van verwondingen, tengevolge waarvan talrijke 
nieuwe ad\'entiefknoppen ontstaan. Aan dezen factor kent Winkler 
(1916) de grootste waarde toe, in verband met het langs vegetatieven 
weg ontstaan zijner tetraploide vormen na enting van Solanum 
lycopersicum met Solanum nigrum. Dat het veroorzaken van ver- 
wondingen ook bij de hjacinth een rol zou kunnen spelen, behoeft 
zeker niet nader betoogd te worden, vooral niet, wanneer nog ver- 
wezen wordt naar de waarnemingen van Miehe (1901) en Stras- 
BüRGER (1910), welke onderzoekers bij Hyacinthus orientalis na ver- 
wonding meerdere kernen in de blad epidermiscellen vonden, be- 
nevens die van Carl Muller (1905), die meerkernige cellen in de 
bolschubben van hyacinthen waarnam. 
2®. Het toedienen van abnormale temperaturen. Uit de proeven 
V 
van Schrammen (1902), Nemec (1905) en anderen is gebleken, dat deze 
temperaturen van invloed kunnen zijn op het totstandkomen van 
kernen met minder of meer chromosomen dan het normale aantal. 
De geholde en gesneden hyacinthen bollen worden aan een vochtige 
warmte blootgesteld, die wel tot 80° F. opgevoerd wordt. 
3°. Intensieve voeding. Deze oorzaak nam Güignard (1884, 1891) 
reeds in 1891 aan ter verklaring van het ontstaan der overtallige 
lengtesplitsingen in de onderste kernen van den ernbryozak van 
verschillende Li7ü(m-species en hij werd hierin gevolgd door Miss 
Sargant (1896), Rosenberg (1904) en andere onderzoekers. 
Het spreekt van zelf, dat de zich vormende jonge bolletjes in den 
gerijpten moederbol een uitstekenden voedingsbodem vinden. 
Mijne uitgebreide cytologische onderzoekingen, verricht aan de 
hyacinthen-varieteit Grand Maitre, welke uit verschillende gronden 
den voorrang verdiende boven andere variëteiten tot dit doel onder- 
zocht te worden, brachten evenwel aan het licht; 
a. dat in de cellen der wortels -van alle 10 bollen, hoe zeer deze 
ook verschilden in afmetingen, steeds hetzelfde aantal chromosomen 
