568 
eii natriumnitriet. Dit mengsel, gevoegd bij een oplossing van een 
kalinrazont, doet bet krj'stallijne zont van Fischer neerslaan (een 
kaliuin-kobalt-natrinm-nitriel). Macallum brengt vriesconpes of pluis- 
praeparaten van versob weefsel in zijn kobaltnitriet-natrinmnitriet- 
mengsel. In de weefsels en cellen treedt nu het kalium-neerslag op. 
Na duchtig spoelen met gedistilleerd water, waardoor men het 
reagens wegspoelt, wordt het weefsel nabehandeld met zwavel- 
ammonium, waardoor het zout van Fischer zwaï’t wordt (vorming 
van kobaltsulflde). Overal, waar men dan bij microscopisch onder- 
zoek zwaïte neerslagen of zwarte verkleuring ziet, mag men de 
aanwezigheid van kaliumverbindingen aannemen. 
Behandelt men volgens Macai.lum’s methode bv. willekeurig spier- 
weefsel, dan ziet men, dat de kaliumverbindingen vrijwel uitsluitend 
voorkomen in de dubbelbrekende lagen van de spiervezels. De enkel- 
brekende lagen zijn vrij van kalium. Daar nu de electrische organen 
der z.g. electrische visschen zich (op enkele uitzonderingen na) uit 
willekeurig spierweefsel ontwikkelen, en door niemand nog de 
localisatie van kaliumverbindingen in dit gemetamorphoseerde spier- 
weefsel is nagegaan, verdienden de electrische organen ten'volleeen 
onderzoek op kalium. Helaas kon ik, niettegenstaande de directeur 
van Natura Artis Magistra, Dr. C. Kerbert zijn gewaardeerde mede- 
werking toezegde, niet in het bezit komen van de sterke electrische 
visschen. Maar ook de, aan onze Noordzeekust voorkomende, Stekel- 
rog (Raja clavata) heeft een electrisch orgaan, dat, hoewel zwak 
werkend, toch in bouw veel gelijkenis vertoont met de sterker 
werkende organen. Door de vriendelijke gastvrijheid van Dr. Redeke 
en Dr. van Goor kon ik nu in het Zoölogisch Station te Helder de 
kalium-reactie toepassen op het nog levende electrische orgaan van 
een stekel rog. Het weefsel werd in het reagens gebracht en later 
tot vriescoupes verwerkt. Hoewel het beter is eerst vriescoupes te 
maken en die daarna dadelijk met het reagens te behandelen, moest 
ik de omgekeerde volgorde wel volgen, daar mij in het Station geen 
vriesmicrotoom ten dienste stond. Op de uitkomsten van het onder- 
zoek heeft echter de veranderde werkwijze geen nadeeligen invloed 
uitgeoefend. Ik zorgde er voor zeer kleine stukjes weefsel in het 
reagens te brengen om zoodoende een snel en goed indidngen van 
het reagens mogelijk te maken en aangezien ik geen verschil zie 
tusschen de buitenste lagen van de praeparaten en het midden- 
gedeelte, blijkt dat indringen ook goed gelukt te zijn. Alvorens ik 
nu de uitkomsten van het onderzoek mededeel, moge er aan her- 
innerd worden, dat het electrisch orgaan zich bij den Stekelrog in 
het laatste tweederde gedeelte van den staart bevindt. Daar ligt het 
