581 
liggend (Fig. 1, 1®*® mededeeling). Het eerste, hoewel geen typisch 
facettenoog, zooals het de kreeften en insecten vertonnen, fiinktio- 
neert op gelijke wijze, daar elk der talrijke omma of enkeloogen, 
waaruit het facettenoog opgebonwd is, slechts een punt der omge- 
ving ziet en eerst de vereeniging van al deze pinitbeelden het beeld 
geeft, dat door het dier wordt waargenomen. De lensoogen zijn 
kleine, eenvoudige oogen ; waarschijnlijk zijn zij hnlpoogen van het 
facettenoog, waarmede zij het gezichtsveld ongeveer gemeen hebben. 
Zij dienen er wellicht toe, den afstand der voorwerpen te schatten, 
Avelke met de facettenoogen gezien worden. Want een facettenoog, 
zooals dat van Limulus, veroorlooft slechts eene zeei‘ gebrekkige 
schatting der afstanden. Veel insecten bezitten tot dit doel hulp- 
oogen, de ocellen (verg. Demoll en Scheuring, 1912). 
De scorpioen bezit geen facettenoogen, maar in de plaats daarvan 
beiderzijds op den cephalothorax een groep van 2 tot 5 enkeloogen 
of lateraaloogen, ieder een eenvoudig gebouwd lensoog (Fig. 4). 
Daarbij komt boven op den cephalothorax nog een paar enkelvou- 
dige oogen, eveneens met lens, maar van veel meer samengestelden 
bouw, de hoofdoogen. 
Men heeft wegens de gelijke ligging deze hoofdoogen met de 
lensoogen van Limulus vergeleken, maar nader onderzoek heefteen 
zoo principieel verschil in den bouw doen kennen, dat eene omvor- 
ming der hoofdoogen tot de lensoogon of 
omgekeerd on mogelijk schijnt (Demolt-, 1914, 
— - L.0. 1917 ; bevestigd werd deze opvatting door de 
belangrijke ontdekking van Holmgren, 1916, 
p. 110, dat de innerveering dezer oogen van 
verschillende afdeelingen der hersenen uitgaat). 
Denken wij ons nu, dat een dier met de 
Fig. 4. Cephalothorax oogen van Liniulus, zooals voor zoover dui- 
met oogen van een scor- delijk ook de Giganiostraca bezaten, tot het 
pioen, Pandinus. Ori- landleven Overging. De facettenoogen zouden 
gineel; nat. grootte. daarbij in hunne praestatie nauwelijks beïnvloed 
, , kunnen worden, want bii de eigenaardige 
lateraal-oogen. > 
wijze, waarop bij het facettenoog het beeld 
uit geïsoleerde puntbeelden wmrdt opgebouwd, heeft het medium 
geen invloed op het ontstaande beeld. Het eenvoudige lensoog zou 
bij de verandering van het medium wel in zijn prestatie verzwakt 
worden, daar een door de lens ontworpen beeld niet meer nauw- 
keurig op het netvlies zou geprojecteerd worden ; wellicht zou dit voor 
het hulpoog van het facettenoog niet van veel belang zijn en het 
oog zou zonder grootere verandering nog voldoende kunnen praes- 
38* 
-if-- H.0. 
