597 
klem en een vast metalen blokje (6) door. In den ruststand van de 
klem is dit slangetje open, waardoor de pomp in verbinding staat 
met de atmosplieer (bij 7). Wordt de klem echter opengetrokken, 
dan wordt 4 afgeklemd, zoodat de pomp nu alleen op den poro- 
meter kan werken (door 3). 
De waterstraalluchtpomp en de electromagnetische klem vervangen 
dus het zuigen met den mond en de veerende klemkraan. 
Nu moet nog gezorgd worden, dat de klem op den juisten tijd in 
werking komt. Het open been M, van den manometer is wijder dan 
het andere en op het water drijft een glazen diijver, die aan een 
over een katrolschijf ioopend koord hangt en zoodoende bij niveau- 
veranderingen van het water het katrol in beweging brengt. ' De 
kracht, waarmee dat gebeurt, is uitsluitend afhankelijk van dediijf- 
kracht van den drijver en geheel onafhankelijk van het te vereffenen 
drukverschil. Er kan dus gewerkt worden met drukken, die weinig 
van den atmospherischen druk verschillen, hetgeen de omstandig- 
heden voor de proefplant natuurlijker maakt. Fig. 1 heeft betrek- 
king op een oogenblik, waarbij het drukverschil bezig is vereffend 
te worden, dus het water daalt in Mj en stijgt in M, en het katrol 
beweegt zich zooals de pijl aangeeft. Nu bevindt zich op dezelfde 
as een tweede katrolschijf en daarover loopt een koord, dat aan elk 
zijner iiiteinden een nikkeldraden H’^ormig bengeltje draagt. Zoo’n 
bengeltje beweegt zich bij draaiing van het katrol dus veiticaal en 
wel met elk der beenen in een glazen buisje, waar onderin zich 
kwik bevindt, dat in een stroomketen is gebracht. Zakt nu het 
bengeltje 8 tot in het kwik van contact Cj, dan wordt stroomketen I 
gesloten en de stroom gaat door de solenoïde Sj van den electrischen 
wipschakelaar W (bovenste helft van Fig. 1). De weekijzeren kern 
wordt aangetrokken, de wip wordt omgeschakeld en onder anderen 
komt een der geïsoleerd bevestigde ijzeren beugels in de kwik- 
bakjes van contact Cj, waardoor stroomketen III gesloten wordt, 
de electiomagneet de klem Kj opentrekt, de porometer in verbinding 
komt met de pomp en het water in Mj stijgt en in M, daalt. De 
luchtverdunning en daarmee de beweging van het water en van 
het katrol gaan zoolang door, tot het nu dalende bengeltje 9 het 
kwik in C, bei’eikt, want daardoor wordt stroomketen II gesloten, 
solenoïde S, werkt en bij het oraschakelen van de wip wordt 
stroomketen III weer verbroken, de porometerruirate weer afgeklerad 
en nu begint de luchtstroom door de stomata weer met het ver- 
effenen van het drukverschil. Het is duidelijk, dat men de grootte 
van de luchtverdunningen waartnsschen men wil werken, kan regelen 
door de plaats van de kwikcontacten langs een statief te veranderen. 
39* 
