Sterrekunde. — De Heer J. C. Kapteyn biedt eene raededeeling 
aan van den Heer A. Pannekoek : ,, Verdere beschouwingen 
over de donkere nevels in Taurus” . 
(Mede aangeboden door den Heer H. G. van de Sande Bakhuyzen). 
^ 1. In een vorige inededeeiing hebben wij, in de onderstelling, 
dat de steideegteii in Taiirns door absorbeerende nevels veroorzaakt 
worden, den afstand van die nevels bepaald op omstreeks 140 par- 
secs. De lichtopslorping van een gebied met matige absorbtie, waar- 
over ook gegevens voor de 12'^« grootte voorhanden waren, bleek 
1 a 2 grootteklassen te zijn ; voor de donkerste gebieden A qx\ B 
moet zij dan gemiddeld zeker wel 2 grootteklassen zijn, waarmee 
het logarithmisch tekort voor 15,™ 9 niet in strijd is; de zwartste 
kernen daarin hebben een nog veel sterker absorbtie. De aanwezig- 
heid vati zoo groote gebieden (de afmetingen van A zijn 9° bij 3°, 
dus 20 bij 7 parsecs; B is zeer onregelmatig, maar ongeveer even 
groot in oppervlak) met bekende absorbtie veroorlooft eenige gevolg- 
trekkingen omtrent dichtheid en massa van deze gaswolken. 
Wij nemen dus aan, dat zich daar in de ruimte een gaswolk 
bevindt, waarvan de moleculen door verstrooiing het licht absor- 
beeren. Lord Rayi.eigh heeft in zijn onderzoekingen omtrent de 
blauwe kleur van den hemel een formule afgeleid voor de absorbtie 
van het licht door een troebel medium, waarin de gesuspendeerde 
deeltjes het licht naar alle zijden verstrooien ^). Schuster wees er 
in 1909 op, dat de extinctie van het licht in onzen dampkring zoo 
goed als geheel op rekening van zulk een verstrooiing te stellen is, 
waarbij de lichtmoleculen zelve de rol van verstrooiende deeltjes 
spelen; de selectieve absorbtie speelt daarbij slechts een onderge- 
schikte rol ’). Daar de absorbtie in gi'ootteklassen evenredig is met 
dichtheid X dikte, dus met het aantal moleculen, dat de lichtstraal 
ontmoet, kan men door vergelijking met de gegevens van de atmos- 
ferische extinctie dichtheid en massa van een kosmische gasmassa 
berekenen. Abbott geeft voor Mount Wilson in het zenith een trans- 
missiecoëfficient 0,95, dus een absorbtie van 0,056 grkl. op, die voor 
een luchtkolom van 6 KM. hoogte en een dichtheid 0,0013 geldt. 
h Pliilosophical Magazine 1899, pag. 379. 
*) Nature 1909, pag. 97. 
