vatten de aaiilrekking die de besclionwde inoleonlen wegens linnne 
eigen qnadrnpoolinomenten op elkaar lutoefenen, als die welke in 
liet bijzonder door Ükbijk besclionwd is en die een gevolg is van 
de polariseerbaarlieid der moleculen in een electriscli veld. 
Wij zullen ons in deze ' inededeeling meer bepaaldelijk bezighou- 
den met den invloed van de moleculaire altractie op de toeslands- 
vergelijking, en ons daarbij beperken tot den tweeden viriaalcoef- 
ticient B. 
Men kan zich nn de vraag stellen welke van beide genoemde 
bijdragen tot de altractie liij de temperaturen, waarbij metingen 
omtrent de toestandsvergelijking gedaan zijn, den groolsten invloed 
op den tweeden vii-iaalcoefficient heeft. Doel van deze mededeeling 
is aan te loonen, dat bij de bedoelde temperaturen de bijdrage van 
de moleculaire attractie in H voornamelijk te danken is aan de 
eigen (piadrnpool-momenten der moleculen. 
§ 2. V oorloopl<ie oriejih’.eriiKj . Kortheidshalve zullen we de bijdrage 
in de attractie, die te danken is aan de eigen cpiadrupoolmomenten, 
aandniden met den naam ,,(piadrupoolattractie”, die welke te danken 
is aan de krachten, die de quadrupolen op de in de moleculen 
geïnduceerde bipolen uitoefenen met den naam ,, geïnduceerde attrac- 
tie”. Evenzoo de termen in den tweeden vii'iaalcoefficient die aan 
de quadrupoolattractie te danken zijn ,,quadrnpooltermen”, die welke 
van de geïnduceerde attractie afkomstig zijn de ,, geïnduceerde termen”" 
Tusschen beide bestaat dit belangrijke verschil dat de quadrupool- 
termen bij hooge temperaturen evenredig aan T—^ worden, terwijl 
daarentegen de geïnduceerde termen daar evenredig aan wor- 
den. Men kan dit ook zoo uitdrukken dat de altractiekrachten vol- 
gens v.\N DKK Wa.vj.s in geval van (|uadrupoolattraclie bij hooge 
temperaturen evenredig aan T in geval van geïnduceerde altrac- 
tie daarentegen constant worden. Nn is reeds in Leiden Suppl. 
N". 89r/ (zie Fig. 2 aldaar, en vergel. ook Tjeiden Suppl. N". 39c 
^ 3) gebleken, dal voor waterstof de tweede viriaahmefficient veeleer 
een gedrag volgt dat aan de aanname van quadrupoolattractie be- 
antwoordt, en niet overeenstemt met de aanname = const., zooals 
v oor hooge temperaturen door de geïnduceerde atli’actie zon verlangd 
worden. Dit wijst reeds aan, dat verwacht moet worden dal de 
(piadrupooltermen, althans bij watei'Stof, de overhand hebben. 
Gesteund wordt deze conclusie wanneer men de waarden, die 
Dkbijk voor het quadrupoolmoment atleidt bij uitsluitende aanname 
van geïnduceerde attractie, vergelijkt met het in Leiden Suppl. 
N“. 39^/ voor waterstof gevonden quadrupoolmoment. Dk.hijk vindt 
