785 
tegen RT = 
lo^ 
4A 
bij de vroegere aanname van twee afzonder- 
lijke krachten (zie Aant. 3). De coëfficiënten zijn anders, maar de 
logarithmische betrekking is geheel dezelfde gebleven. 
Aangezien echter onze vroegeie aanname tot betere coëfficiënten 
voert dan de door ons in het bovenstaande iiitgewerkte aanname (2) 
van Aant. 4, en dit zoowel bij hooge als bij lage temperatui-en,- zoo 
kunnen wij in het vervolg naast den laatsten aanzet ook de voor de 
berekeningen eenvoudiger onderstelling doorvoeren twee af zonder- 
lijke krachten, waarbij de afstootende kracht in werking treedt bij 
X = I — ö, nadat de aantrekkende kracht haar hoogtepunt heeft bereikt. 
Met de voorgaande Aanteekeninger» hoop ik enkele moeilijkheden, 
die zich bij de lezing van mijn eerste stuk mochten hebben voor- 
gedaan, nader te hebben toegelicht. ') Thans gaan wij er toe over 
de ons opgelegde taak te vervolgen en na te gaan wat er wordt 
van het aantrekkings- en afstootings-Viriaal, ter opstelling van de 
toestandsvergelijking bij geringe volumina, speciaal bij zeer lage 
temperaturen; 
La Tour pres Vevry, Najaar 1920. {Slot volgt). 
Gaarne vermeld ik weder dankbaar, dat de uitvoering van dezen 
arbeid mij vergemakkelijkt is geworden door het van ’t HoFF-fonds. 
') Niet alle bezwaren, welke Prof. Lorentz zoo welwillend was mij indertijd 
scbriftelijk te doen toekomen, mogen hiermede zijn weggenomen, maar naar ik 
hoop toch enkele. Niemand meer dan schrijver dezes is zich bewust van de groote 
moeilijkheden welke hier te overwinnen zijn. 
Met Prof. Ehkenfest — aan wien wij de zoo belangrijke theorie der Adiaba- 
tische Invarianten te danken hebben (1916), welke theorie later door Burgers 
(1917) en Krutkow (1919 — 1920) op zoo gelukkige wijze is voortgezet — had 
ik het genoegen in hét najaar van 1919 een samenspreking over den inhoud 
van mijn eerste stuk te hebben. Hij opperde o.a. het bezwaar dat niet alle mole- 
culen bij de nadering tot andere moleculen tot botsing zouden komen en zich daarna 
weer daarvan zouden verwijderen, maar dat sommige in de nabijheid daarvan 
zouden blijven rondwaren. Volkomen juist, maar dan zou men - als het gassen gold 
— met associatie te doen hebben, een geval dat door mij met opzet als een onnoo» 
dige complicatie buiten beschouwing is gelaten. Doch waar het hier geen gassen 
geldt, maar hoofdzakelijk vaste lichamen, waar de moleculen slechts tusschen de 
naburige heen en weer gaan, is deze complicatie wel geheel buitengesloten. 
Trouwens reeds lang verzetten alle nieuwere structuurtheoriën zich bij den vasten, 
gekristalliseerden toestand tegen het begrip associatie, zoodat wij dit dan ook wel 
geheel ter zijde kunnen stellen. 
Maar er zijn m. i. grootere moeilijkheden, van geheel anderen aard. waarop ik 
later hoop terug te komen. 
