796 
§ 5. Opmerkingen. 
1. Volgens de hier voorgestelde opvatting wordt de Röntgen- 
reflexie van een kristal door magnetiseering niet beïnvloed. Arthüb 
H. Compton en O. Rognley ‘) hebben bij de (ferromagnetische) kris- 
tallen van Magnetiet door een zeer gevoelige nuhnethode inderdaad 
de afwezigheid van zulk een invloed geconstateerd. 
2. Terwijl in de theorie van Langevin-Weiss de rotatie-be weging 
van de elementair-magneten nog een bijzondere bijdrage voor de 
kinetische energie van de warmtebeweging, dus ook voor de soorte- 
lijke warmte levert, ontbreekt bij onze veronderstelling een over- 
eenkomstige bijdrage. Dit is in ’t eerst verrassend, omdat de structuur 
van vergelijking (2) op equipartitie schijnt te wijzen. Maar een vol- 
komen analoog gedrag zal men in alle gevallen vinden, waarbij de 
laagste quanta-bewegingen die ooit mogelijk zijn, een zeer klein 
energiebedrag Ae met elkaar verschillen (in ons geval 2 pHcos& 0 
bij aanwezigheid van H). Er bestaat dan steeds een T-gebied, waarin 
T eenerzijds klein genoeg is, dat men van een aanwezig zijn van 
hoogere quantabanen kan afzien, en anderzijds toch weer groot 
genoeg om rT groot te houden in vergelijking met At. 
3. Ofschoon de overgang van „rechts” in „links” rondloopen een 
energiebedrag vereischt, dat klein is in vergelijking met rT, zoo is 
er toch wellicht een samenloop van bijzondere omstandigheden noo- 
dig om de overeenkomstige verandering van het moment van hoeveel- 
heid van beweging tot stand te brengen. Daar wij daarbij te doen 
hebben met een quanteus proces, zou het moeilijk zijn, daarover 
quantitatieve onderstellingen te maken. In het algemeen kan men 
verwachten, dat overeenkomstige vertragingen bij het tot stand komen 
van de magnetiseering het eerst bij buitengewoon lage temperaturen 
en snel wisselende velden merkbaar zouden moeten zijn * 2 ). (Bij 
optische trillingen is, zooals bekend is, steeds % — 0). Zij zouden 
zich b.v. door een soort hysteresiswannte moeten toonen, wanneer men 
ga do linium- sulfaat bij helium-temperaturen periodiek ommagnetiseert. 
b A. H. Crompton and O. Rognley. Is the atom the ultimate raagnetic partiele? 
Phys. Review. 16 (1920) 464. 
2 ) Lenz legde bij zijn voordracht in Nauheim (l.c. pag. 615) de nadruk op de 
mogelijkheid van zulke vertragingen in het geval van het omklappen van de mag- 
netische atomen. Ik neem hier de vrijheid, daarop terug te komen, omdat ook 
Kamerlingh Onnes met mij reeds in 't begin van Juli 1920 het vraagstuk van 
deze vertragingen zoowel van ’t standpunt van de onderstellingen van Weiss als 
ook van de hier gegeven veronderstellingen besproken heeft en ook de wijze 
waarop ze experimenteel op de proef te stellen zouden zijn. 
