855 
vuld : a. verplaatsing of vormverandering van het vat in toto uitgesloten 
zijn. Een ligging in een „prismatische ruimte” zou aan deze voorwaarde 
niet kunnen voldoen, b. Aangezien een zuigpomp zonder kleppen on- 
denkbaar is, is de aanwezigheid van minstens één klep stroomafwaarts 
voor het Hyrti/s zuigapparaat conditio sine qua non. Het is nu opmer- 
kelijk, dat Fransen op pag. 26 van zijn dissertatie in overeenstem- 
ming met Delbet aangeeft: „Boven de uitmonding van de vena 
saphena magna komen in de vena femoralis communis geen of insuf- 
ficiënte kleppen voor”. 
Er zijn dus naar het mij toeschijnt tegen Fransen’s opvatting 
verschillende bedenkingen aan te voeren . . . zelfs al waren overigens de 
anatomische verhoudingen zoo eenvoudig als hij ze vooronderstelt. 
En inderdaad zijn die laatstgenoemde zeker gecompliceerder. Inder- 
daad moeten we, naar het mij, op straks nader aan te voeren gronden, 
voorkomt, niet langer de „fossa” Scarpae beschouwen als een door, 
tegenover haar inhoud zelfstandige, wanden omgeven ruimte, maar 
bestaat er alle reden, om op het voetspoor van Ombredanne, hier te 
spreken van door spieren omsloten bindweefsel, dragend de vasa 
femoralia benevens de lymphvaten en -klieren, van welk bindweefsel 
de oppervlakkige, d. w. z. tegen de spieren aan gelegen lagen tot 
fascia lata, diep en oppervlakkig blad, zijn verdicht. M.a. w., ik zou 
de fossa Scarpae, wand en inhoud te zamen, willen beschouwen 
als een in zijn vorm aan de beschikbare ruimte aangepaste „lame 
vasculaire”. 
Kan ik het dus met Fransen in deze niet eens zijn, toch 
is, naar ik meen, zijn uitspraak omtrent de functioneele beteekenis 
van de fascia lata voor den bloedstroom in de vena femoralis in 
zoover juist, als de fascie bij het openhouden van de vena een rol 
speelt. Maar dit is, dunkt mij, het gevolg van den, in de anatomische 
handboeken trouwens beschreven, directen samenhang van de fascia 
lata met de bindweefselrok van de vaten zelf. 
En nu de verhoudingen in het kanaal van Hunter? Wel nu, het 
schijnt mij toe, dat deze zich volkomen ongedwongen laten be- 
schouwen van hetzelfde gezichtspunt, dat we daarnet voor de fossa 
Scarpae hebben voorgeslagen. En dit zou dan ook, aangezien eerst- 
genoemde van laatstgenoemde de directe voortzetting vormt, zich a 
priori moeten laten verwachten. Fransen wijst er terecht op, dat 
het kanaal van Hunter door drie aponeurotische fascies continu 
wordt omgrensd. Welnu, ook hier liggen de vaten niet los in die 
ruimte, maar vormen wederom wand en inhoud één geheel. En 
evenals bij de fossa Scarpae verkreeg ook hier weer de aan de 
spieren grenzende bindweefsellaag het fasciekarakter, in dit geval 
