867 
Treffend zijn aan den scliedel en de onderkaak van den Wadjak- 
Menscli de vele punten van overeenkomst met de Australische 
menschengroep. De afwijkingen die hem van het ras van het kleinste 
continent onderscheiden kunnen meest alle teruggebracht worden tot 
krachtiger ontwikkelingen groot er volkomenheid van het 
type, in een daarvoor gunstiger milieu dan dat waarin de Austra- 
lische inboorling zijn armelijk bestaan vindt en gedurende langen tijd 
gevonden heeft. Homo wadjakensis was een optimale vorm. Het type 
verkeert in het tegenwoordige ras blijkbaar in een toestand van 
verval, zooals ook Homo neander talensis de minder krachtige en minder 
volkomen afstammeling is van Homo heidelbergensis. Ook van dezen 
was, te oordeelen naar de onderkaak, het type het zuiverst en in 
dien zin meest primitief in den oudste van beide vormen. 
Aan het neurocranium van den Wadjak-Mensch zouden alleen de 
iets geringer betrekkelijke grootte van het voorhoofdsgedeelte en het 
ver naar achteren uitsteken van den achterhoofdsk wab van het 
cerebrum („puntig” omdat het occipnt niet slechts in vertikale 
richting afgeplat, doch ook relatief smal is) als in den waren zin, 
d. i. p h y log e n e t i sc h primitief kunnen beschouwd worden. Maar 
zelfs dat is, naar ik meen, twijfelachtig, waar de ontwikkeling der 
geheele hersenruimte zeker niet geringer is dan bij de tegenwoordige 
Australiërs, en zou door de relatief aanzienlijke ontwikkeling van de 
kaken en, dientengevolge, van de nekspieren kunnen verklaard worden. 
Aan het splanchnocranium geven de machtige kaken een werkelijk 
bestiaal voorkomen. Maar een absoluut groot en sterk gebit bewijst 
als zoodanig nog geen phylogenetischen laagstand. Zoo is het krachtig 
kauwapparaat der Eskimos slechts een vereischie van de levenswijs 
dier hyperboriërs, namelijk voeding hoofdzakelijk met rauw vleesch 
en spek. Bovendien is, naar evenredigheid van de hersenruimte, het 
tandenboogsvlak van Homo loadjakensis zeker niet grooter dan dat 
der Australiërs, zooals in de eerste mededeeling werd aangetoond. 
In aanmerking nemend, dat hier een vlak met een in houd wordt 
vergeleken, vindt men, dat zeker bij Wadjak I en waarschijnlijk 
ook bij Wadjak II de gemiddelde lengteafmeting van het kauw- 
apparaat, in verhouding tot die van de hersenruimte, 
kleiner is dan bij den vergeleken Tasmaniër. 
Zelfs blijven de afmetingen van de kaken en het gebit van den 
Wadjak-Mensch, ieder voor zich genomen, alle binnen de grenzen 
van andere pachygnathe en makrodonte fossiele en levende mensche- 
lijke vormen; de afwijkingen zijn nooit zoo aanzienlijk, dat zij 
systematische beteekenis zouden verkrijgen. De Wadjak-Mensch is 
zeker makrodont, evenals dit van de Australische rassengroep en 
56 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXIX A n . 1'. 120/21. 
