871 
De protuberantia mentalis, een als liet ware op liet gelijkmatig 
gebogen buitenvlak van liet corpus mandibulae geplaatste, zich 
3 niM. boven dat vlak verheffende trigonale piramide met afgeronde 
opstaande kanten en tophoek, (ideaal van de „éminence trian- 
gulaire, plus ou moins bombée a son centre, qui se superposé a la 
face antérieure de la mandibule” aan de Europeesche onderkaak, 
in de beschrijving van Topinard) is duidelijk als een onafhankelijk 
van den groei van het basaal gedeelte van het corpus mandibulae 
ontstane vorming te herkennen. Volgens Klaatsch is zulk een 
„trigonal prominence” ook wat men in den regel aan Australische 
onderkaken vindt. Het basaal gedeelte is volstrekt niet naar buiten 
omgebogen als bij vele moderne onderkaken, doch het buitenvlak 
van het corpus mandibulae is tot onder toe recht. De binnenzijde 
der kinstreek is, afgezien van de daarop geplaatste spinet mentalis, 
een van boven naar onder bijna gelijkmatig hellend, slechts zeer 
flauw convex vlak. De spina is van een bij Homo sapiens veel 
voorkomend type, dat ik als schaarvormig van omtrek wil aan- 
duiden, daar deze inderdaad met den omtrek van eene kortere of 
langere snijdersehaar groote overeenkomst vertoont; zij bestaat uit 
eene, 9 mM. lange, mediane crisla geniohgoidea en twee daarboven, 
6 mM. van elkander, gelegen ronde tubercula genioqlossa. Het /om- 
men mentale ligt onder het interstitium van p, en m, en is naar 
achter gericht. 
Eene incisura submentalis, aan de onderkaak van Mauer ( Homo 
heiclelb ergens is) zoo aanzienlijk (10 mM. diep), is aan die van Wadjak II 
nauwelijks waarneembaar (1 mM. diep). Daarentegen is de incisura 
praeangulans s. praemasseierica (Bonnet) bijzonder diep. Ook bestaat 
een zeer aanzienlijk tuber massetericum (Bonnet). Deze beiden be- 
wijzen dat de musculus masseter zeer krachtig was. 
In sterkte doet de onderkaak van Wadjak II niet onder voor die 
van Homo heidelber gensis. Dit is reeds af te leiden uit de vertikale 
doorsneden in de sy mphyse-lijn, in vergelijking ook met het meest 
voorkomend Australisch type en met de gewone Europeesche onder- 
kaak. (Fig. 8 der eerste mededeeling). In de symphyse toch heeft 
de onderkaak het grootste geweld te doorstaan. 
De sterkte van dat been bij Wadjak II moge nog uit de volgende 
maten blijken. De hoogte van het corpus mandibulae aan de 
symphyse, 40 mM. bij Wadjak II, is ongeveer 33.5 mM. bij Homo 
heidelb er gensis, 36 mM. aan de mandibula van Spy, 30 mM. aan 
!) H. Klaatsch, The Skull of the Australian Aboriginal. Reports from the 
Pathological Laboratory of the Lunacy Department. New South Wales Government. 
Vol. I. Part lil, p. 155. Sydney 1908. 
