875 
bij welke de rarnus raandibulae niet scheef' op liet sagittaalvlak van 
boven en buiten naar beneden en binnen gericht is, vertoonen toch 
convergentie der beide musculi masseteres, wegens het breed uit- 
steken der jukbogen, waaraan deze spieren haren oorsprong nemen ; 
de phaenozygie is hier nog aanzienlijker dan bij Homo neandertalensis. 
Het is de blijvende verdienste van Walkhoff, het eerst op spier- 
werkingen ter mechanische verklaring van de kin van Homo sapiens 
de aandacht gevestigd te hebben. In zijne voorstelling moeten Homo 
meander talensis en Homo heidelbergensis bijna of volkomen sprakeloos 
zijn geweest, hetgeen, de groote schedelcapaciteit van den Neandertal- 
Mensch in aanmerking genomen, wel mag betwijfeld worden. Maar 
terecht meent van den Broek, dat nog andere spieren dan die welke 
direct bij de spraak betrokken zijn, namelijk de mimische spieren 
en de kauwspieren, den bijzonderen kinvorm van den tegenwoor- 
digen Mensch kunnen hebben doen ontstaan. Hij denkt vooral aan 
de mimische spieren. 1 2 ) Hier zij nu de werking der kauwspieren, 
bij welker, zelfs bij Europeanen met meer dan honderd kilogram 
te meten en even aanhoudend werkende kracht het vermogen der 
door Walkhoff bedoelde tong- en tongbeenspieren en der mimische 
spieren in het niet verzinkt, op den voorgrond gesteld. *) 
Ten einde tegen de boven beschreven trekspanningcn, welke de wer- 
king der kauwspieren veroorzaakt, bestand te zijn, moest de onderkaak 
aan de symphyse versterkt worden. Dit is geschied : ten eerste, door de 
algemeene, gelijkmatige verhooging of verdikking, zoowel bij hetonder- 
kaakstype met trekspanning aan de buitenzijde als bij dat met trek- 
spanning aan de binnenzijde; ten tweede, door bijzondere, plaatselijk 
beperkte versterking, en dan : bij het type van Homo sapiens (en Homo 
loadjakensis), met trekspanning aan de buitenzijde, door : a. een protube- 
rantia mentalis, b. een naar buiten omgebogen onderrand ( torus mar- 
ginalis), welke bij den Wakjak-Mensch ontbreekt; bij het type van Homo 
meander talensis (en Homo heidelbergensis) en de meeste Apen, met trek- 
spanning aan de binnenzijde, door: a. een torus mentalis interims, b. een 
lamina submentalis („ sirnian plate, shelfor ledge” van Keith), welke laatste 
alleen bij Apen, niet bij den Neandertal-Heidelberg-Mensch voorkomt. 3 ) 
!) A. J. P. van den Broek, Ueber Muskelinsertionen und Ursprünge am Unter- 
kiefer; ein Beitrag zur Kinnfrage. Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie. 
Band 21, p 227. Stuttgart 1920. 
2 ) Bij de groote Anthropoieden (Orangoetan) is de kracht der kauwspieren, te 
oordeelen naar hun gewicht, drie maal zoo groot als bij den Europeeschen Mensch. 
3 ) Deze torus mentalis internus is een andere dan de torus mandibularis door 
C. M. Fürst (Verhandlungen der Anatomischen Gesellschaft 22. Versammlung, 
p. 295. Jena 1908) bij ongeveer 80° j, der door hem onderzochte onderkaken van 
Eskimos, aan de binnenzijde der praemolares, aangetroffen. 
