877 
het type' van Homo sapiens-wacljakensis, betrekkelijk krachtiger dan 
het voorste, dat den masseter ondersteunt. 
Ontwijfelbaar was aldus het kauwapparaat van het type Homo 
neandertalensis-heidelber gensis meer voor maalbeweging ingericht; 
dat van Homo sapiens-wacljakensis is daarentegen voor afbijten, snijden 
en kneuzen van het voedsel bijzonder geschikt. Het laatste type was nog 
het meest volkomen in den Wadjak-Mensch. De onderste tandenboog is 
hier aan de molares een kroon breed te smaller dan de bovenste tanden- 
boog, zoodat, als reeds vermeld in mijn eerste mededeeling, de buccale 
knobbels van de onderste molares tegen de linguale knobbels van 
de bovenste molares zeer scheef zijn afgesleten, terwijl daarentegen 
de linguale knobbels van de onderste en de buccale knobbels van 
de bovenste molares intact gebleven ( m , en m f ) of veel minder 
afgesleten zijti (m,). Malend kauwen, met horizontale beweging der 
onderkaak, als bij het andere type, moet bij die scheefheid der 
kauwvlakken en groote ongelijkheid van de beide tandenbogen niet 
mogelijk geweest zijn. Dit gebitstype van den Wadjak-Mensch, ana- 
loog met dat van de Carnivora onder de Zoogdieren, was zeker 
bijzonder voor dierlijk voedsel ingericht. Bij de Australiërs, die 
hoofdzakelijk carnivoriseh leven, is het verschil in breedte van de 
beide tandenbogen grooter dan bij eenig ander tegenwoordig ras, 
misschien de Eskimos uitgezonderd, maar zelfs bij de Europeanen 
is, in den regel, de bovenste tandenboog aan de molares wijder dan 
de onderste; het is een algemeene eigenschap van Homo sapiens *). 
Klaatsch beschouwt dat lateraal wijd uitsteken van den boven- 
sten tandenboog der Australiërs als een ken teek en van den primi- 
tieven toestand; het gebit van zijn Homo aurignacensis van Combe- 
Capelle had die „Primitiviteit” der Australiërs verloren l * 3 ). Dit kan 
slechts op een oorspronkelijk menschtype, niet op een voormensche- 
lijken vorm betrekking hebben; want bij de Anthropoieden en de 
meeste andere Apen steken de bovenste molares zeker niet verder 
buiten de onderste uit dan bij den tegen woordigen Mensch. Van 
kaken der tot de Mongoloieden behoorende, doch zich hoofdzakelijk 
met rauw vleesch en spek voedende Eskimos, werden zelfs derge- 
lijke toestanden, met engen ondersten tandenboog en scheeve afslij- 
ting van het gebit, beschreven ’) als bij den Wadjak-Mensch worden 
aangetroffen. 
l ) Sm William Turner, The Relations of the Dental Arcades in the Grania of 
Australian Aborigines. Journal of Anatomy and Physiology. Vol. 25 (1891), 
p. 461—472. 
3 ) ln Praehistorische Zeitschrift. Band 1 (1910), p. 313. Berlin 1910. 
*) K. Gorjanovic-Kramberger, 1. c. 
