878 
Geheel anders was het gebitstype van den Neandertal- (en waar- 
schijnlijk den Heidelberg-)Mensch. De beide tandenbogen moeten 
elkander volkomen gedekt of de bovenste molares maar weinig 
buiten de onderste uitgestoken hebben, gelijk bij de meeste Apen ; 
want de kronen van deze tanden sleten horizontaal, althans gelijk- 
matig over haar geheele breedte af. De vroegtijdigheid dier afslijting, 
bij betrekkelijk nog jeugdige individuen, heeft vele onderzoekers 
getroffen ; zij wordt algemeen toegeschreven aan grofheid en onzui- 
verheid van het plantaardig voedsel, dat dikwijls vermengd was 
met kleine hoeveelheden aarde. Hierdoor wordt het waarschijnlijk 
gemaakt, dat Homo neandertalensis zijn voedsel meest zocht op 
(en in) den grond; dit is ook af te leiden uit nog te bespreken 
bijzonderheden van zijn schedel en overig skelet. 
Aangezien nu vleesch en visch, in het algemeen dierlijk voedsel, 
de voedende bestanddeelen in zeer zuiveren staat bevat en meestal 
niet hard is, behoeft het, om te kunnen verteren, niet bijzonder fijn 
gemaakt te worden. Afbijten door het voorgebit, scheuren en kneu- 
zen door de molares is voldoende ; zoo kan het voedsel bijna linea 
recta, snel den weg door de mondholte naar de keel atleggen. De 
richting waarin de kauwspieren de onderkaak tegen de bovenkaak 
trekken was bij den Wadjak-Mensch van onder en buiten naar 
boven en binnen, in welke richting ook de kauwvlakken der mola- 
res tegen elkander zijn afgeslepen. Ook zulk een gebit is namelijk 
veelvuldig afwisselend links en rechts werkzaam, waarbij de met 
het openen van den mond eerst eenigszins geabduceerde onderkaaks- 
helft — zoodanig, dat de kronen der molares boven elkander 
staan — schuins van onder en buiten naar boven en 
binnen bewogen wordt. Aldus worden vleesch- of visch- 
deelen tusschen de (grootendeels gaaf gebleven) buccale kroonhelften 
der bovenste en linguale kroonhelften der onderste molares, welke 
twee rijen van spitsen vormen, zoodanig uitgerekt, dat bij de krach- 
tige sluiting van het gebit betrekkelijk gemakkelijk door de andere 
(tegen elkander afgeslepen) kroonhelften stukken worden afgekneld. 
De beide zijden kunnen ook gelijktijdig, maar 
dan meer kneuzend werken. In ieder geval is voor 
maalbeweging dit gebit bijna even ongeschikt als 
dat der Carnivora onder de Zoogdieren. Deconver- 
geerende trekrichting der kauwspieren en daar- 
mede de vorming van de kin bij het type Homo 
sairiens-ioadjakensis is derhalve te verklaren door het meer carnivore 
gebit van dit mensehentype. 
Plantaardig voedsel daarentegen, waarvan de menschen van het 
