882 
worden door de wangkwabben, want waar deze voorkomen is de 
keelzak betrekkelijk minder groot. x ) 
Maar bij de Anthropoieden en andere Apen wordt, anders dan 
bij Homo sapiens , de kop niet balaneeerend op de wervelkolom ge- 
dragen, doch bij de meesten sterk voorover hangend; het zwaarte- 
punt ligt dan ver voor de stennlijn der condylen en zeer krachtige 
nekspieren dragen dat overhangend gewicht. De nekspieren nu zijn 
bij den Orangoetan veel minder steil gericht, ten opzichte van de 
,, horizontale vlakken” van den schedel, het planurn nuchale is dien- 
overeenkomstig steiler, dan bij de overige Anthropoieden, bijvoorbeeld 
den Chimpansé. De hoek van de basio-nasale lijn met de basio- 
inion-lijn is bij den Orangoetan ongeveer 30° kleiner en de hoek 
van het vlak door het midden der condylen en het nasion met het 
condylo-inion-vlak 22° kleiner dan bij den Ohimpansé. Dat beteekent, 
dat eerst bij 22° opheffing van den kop van den Orangoetan, wanneer 
deze van voren zeker niet meer op het luchtkussen rust, de nek- 
spieren in even gunstige richting aan het achterhoofd trekken en 
aldus den voorkop oplichten als bij den Chimpansé. Maar die spieren 
trekken dan bij den Orangoetan in de richting van den bovenoog- 
kuilschen rand van het voorhoofdsbeen, terwijl door de opheffing de 
voorkop lang niet meer zoo zwaar aan het bovendien korter occipitaal 
schedelgedeelte hangt; zij trekken bij den Chimpansé in de richting van 
de schedelkruin, terwijl de voorkop nog met zijn vol gewicht aan het 
bovendien langer occipitaal schedelgedeelte hangt. Wanneer nu, zooals 
bij de locomotie, vooral het springen, telkens voorkomt, het lichaam 
met groote snelheid omhoog bewogen of in zijn door de zwaartekracht 
verkregen vaart gestuit wordt, zal de zware kop, door de traagheid, 
met geweldige kracht voorover vallen, tenzij hij wordt tegen gehouden. 
Dit geschiedt bij den Orangoetan van voren, door den veerkrachtigen 
keelluchtzak, bij de overige Anthropoieden en de meeste lagere 
Apen alleen door de nekspieren, die achter de draaias werkend, den 
schedel achterover trekken. De spanning, die aldus tusschen het 
voor- en het achtereind der calvaria ontstaat, is betrekkelijk gering bij 
den Orangoetan, geweldig groot bij de overige Anthropoieden, wier 
schedelgewelf zeker wel zou kunnen breken, ware er geen inrichting om 
dit te versterken, door de daarin opgewekte spanning over te nemen en 
te verdeden. Bij den Mensch van het tegenwoordig type komt het hoofd, 
om de condylen draaiend, nooit zoo zwaar voorover te hangen, daar 
het bij de gewone opgerichte houding op de wervelkolom balanceert, 
x ) Vergel.: C. Kerbert, Reuzen-Orangoetans, in „ Natuur- en Wetenschap”. 
Eerste Jaargang, p. 7. Brugge 1914. 
