900 
(physiologische) NaCl-concentraties op de oppervlaktespanning van 
lecithinsolen liebben, door een bepaalde calciumionen-coneentratie 
bijna totaal wordt opgebeven. 
De oppervlaktespanning van een zuivere l°/ u lecithine-sol bedroeg 
75,9 
Uit deze tabel blijkt dus, dat de werking, welke een bepaalde 
concentratie eener niet-gebalanceerde NaCl-oplossing op de opper- 
vlakte-spanning van een lecithine-sol heeft, door toevoeging van 
Ca"-ionen zoo goed als opgeheven kan worden, maar tevens blijkt 
ook, dat hiervoor slechts één bepaalde [Ca”] geschikt is, en dat een 
te groote [Ca”] evenmin balanceerend kan werken als een te kleine. 
De grootte dezer balanceerende [Ca”] hangt af van het aanwezige 
ionensysteem. 
Hoe men deze balanceering moet opvatten, is niet met zekerheid 
bekend ; het schijnt dat door Loeb *) e. a. de theorie der electro- 
chemische ion-proteid-binding ten gunste van een verdringing uit 
het oppervlak gewijzigd is. In biologisch opzicht zijn in den laatsten 
tijd ook voorbeelden bekend geworden, waaruit blijkt, dat het, ook 
bij de physiologische ionen-balanceering, zeer nauwkeurig op de 
grootte der [Ca”] aankomt en dat geringe wisselingen dezer [Ca"j 
een physiologisch belangrijk gevolg kunnen hebben *). 
Het is daarom begrijpelijk, dat deze [Ca"] in het bloedplasma 
evengoed constant moet worden gehouden als bijv. de [H']. Het 
buffersysteem, waarmede dit voornamelijk geschiedt, is aangegeven 
door Rona en Takahashi l * 3 4 5 ). Volgens deze auteurs bestaat voor de 
vrije calciumionen-coneentratie in het bloed de betrekking [Ca"J = 
FH'i 
== K. r-j J , - (K = at 350) een betrekking, die wij door directe 
[HCO ,J 
meting der [Ca"] geheel konden bevestigen ‘). Daar de [H'j prac- 
tisch zeer weinig verandert in physiologische en ook in pathologi- 
sche gevallen, zal dus de [Ca”] voornamelijk beheerscht worden 
door de bicarbonaationen-concentratie. Een vergrooting der [Ca”] 
zal in de eerste plaats afhankelijk zijn van een daling der [HCO',j, 
m. a. w. van een acidosis. 
l ) Gemeten met den stalagmometer naar Traube : Handbuch der Biochemische 
Arbeitsmethoden V, Bd. 2. 1912. 
s ) Loeb: Journal of General Physiology, Vol. I en II. 
3 ) Hamburger en Brinkman: Biochemische Zeitschrift 88, 97, 1918; 
Brinkman: Biochem. Zeitschr. 95, 101, 1919. 
*) Rona en Takahashi: Biochemische Zeitschrift 49, 370, 1913. 
5 ) Brinkman en mej. van Dam, Verslagen Kon. Akad. v. Wetenschappen, 
Zitting van 25 Oct. 1919. 
