901 
Het doel van deze mededeeling is nu, aan te toonen, welke in- 
vloed de [Ca”] en de grootte-wisselingen daarvan hebben op de 
prikkelbaarheid van den N. vagus. Als proeforgaan hebben wij de 
doorstroomde, overlevende kikvorschmaag gekozen, waaraan men 
den invloed der N. vagus op de motiliteit gemakkelijk kan nagaan. 
De algemeene beteekenis der calcium-ionen voor de prikkelbaar- 
heid van het eerebro-spinale en het autonome, centrale en perifere 
zenuwstelsel is reeds geruimen tijd bekend. 
Lockf. ‘) toonde aan, dat het ealcium-ion voor de prikkelgeleiding 
van zenuw op willekeurige spier noodzakelijk is, Ovekton ! ) bewees, 
dat het eveneens onmisbaar was voor de instandhouding der synap- 
sis tusschen zenuw-uiteinde en gangliencel. 
Busquet en Pachon *) toonden aan, dat de prikkelbaarheid van 
den N. vagus, die bij doorstrooming van het hart met zuivere NaCl- 
oplossing spoedig verdwijnt (Howfll * * 3 4 ), door kleine hoeveelheden Ca 
terugkeert. Zij vonden verder, evenals Sabbatani 5 ), door vele cal- 
ciumzouten met sterk verschillenden dissociatiegraad te onderzoeken, 
dat het hier een zuiveren ionen-invloed betrof, en dat niet-gedissoci- 
eerde Ca-zouten voor de balanceering van geen beteekenis waren. 
De verklaring dezer calciumionenwerking moet, naar de overeen- 
stemmende meening van alle onderzoekers, weer in den, aan den Na- 
en Ka-antagonistischen[invloed op de synapsiscolloiden gezocht worden. 
Uit de hierboven aangehaalde proeven van Neuschlosz 6 7 ), zoowel als 
uit de genoemde physiologische experimenten ‘) bleek echter even- 
eens, dat deze [Ca"] een zeer bepaalde constante waarde moet hebben, 
en dat kleine variaties der physiologische [Ca”] van grooten invloed 
kunnen zijn. Een totale afwezigheid van Ca”-ionen zal in vivo wel 
nooit voorkomen, maar het zijn juist deze kleine schommelingen der 
[Ca"J, die physiologisch belangrijk zijn. 
') Locke: Zentralblatt f. Physiologie 8, 166, 1894. Zie verder 
Cushing: American Journal of Physiology, 6, 77, 1902; 
Mines: Journal of Physiology, 42, 251, 1911. 
*) Overton: Pflüger’s Archiv. 105 , 261 en 280, 1904. 
3 ) Busquet et Pachon : Journal de Physiologie et de Pathologie Gén. 11 , 807 
en 851, 1909. 
Mines l.c. ; Loewi : Archiv. f. Exp. Pathol. 70, 343, 1912. 
Haggan and Ormond : Amerc. Journ. o. Physiol. 30, 105, 1912. 
Cazzola: Archivio di Fisiol. 11 , 88, 1913. 
4 ) Howell: Americ. Journ. o. Physiol. 15, 280, 1906. 
‘) Sabbatani : G. r. Soc. Biol. 54 , 716, 1902. 
®) Neuschlosz: l.c. 
7 ) Hamburger en Brinkman: l.c. 
