906 
geven door de laatste serie experimenten, die liet meest met physio- 
logisch en pathologisch voorkomende toestanden overeenkomen. 
5. Invloed der NaHCO ^-concentratie. 
Wanneer, bij constante waterstofionen-concentratie, het NaHCO, - 
gehalte der vloeistof systematisch wordt gewijzigd, bereikt men, 
doordat [HCO' 8 J en [Ca"J omgekeerd evenredig zijn, eveneens een 
verandering der calciumionen-concentratie. De invloed van deze 
variatie is groot, zooals blijkt uit de volgende voorbeelden. 
n. Doorstrooming met NaCl 0,6%, KC1 0,02°/,, CaCl.,.6 aq O,O47 0 , 
NaHCO, 0,05, P fl =8,6. Na 5 minuten zijn de spontane contracties 
verdwenen en is de maag spastisch gecontraheerd; van vagusprik- 
keling is geen effect zichtbaar. 
h. Doorstrooming met NaCl 0,6 %, KC1 0,02 %, CaCl s .6 ac. 0,04%, 
NaHCO, 0,10 %. Pn = 8,6. Na 10 minuten is de maag in sterk 
spastische contractie, vooral in het pylorusdeel. De vagus is zeer 
prikkelbaar: bij 15 cM. rolsafstand ontstaan diepe golven in den 
maagwand, die zeer lang blijven bestaan (15—20 minuten) en zich 
zeer weinig verplaatsen; ten slotte ontstaat een sterk spastisch ge- 
contraheerde maag (pylorospasmus). 
c. Doorstrooming met NaCl 0,5 %, KCI 0,02 %> CaCl,. 6 aq 0,04 %> 
NaHCO, 0,15 7», Hu =8,6. Na 10 minuten vertoont de maag 
geringe spontane peristaltiek met sterk spastische contracties in het 
pylorusgedeelte. Vagusprikkelbaarheid bij 12 cM. zeer langdurige 
tonische contracties. 
d. Doorstrooming met NaCl 0,5 7», KC1 0,02 °/ 0 , CaCl 3 . 6 aq. 
0,04 7», NaHCO, 0,207 0 , Pu = 8,6. Bij deze vloeistof treden de 
spontane peristaltische golven weer op; de vagus is prikkelbaar bij 
9 cM. rolsafstand en geeft een reeks peristaltische golven ; de spas- 
tische contracties zijn nog in geringe mate aanwezig. 
e. Doorstrooming' met NaCl 0,5 °/ 0 , KC1 0,02 °/ 0 , CaCl,. 6 aq 
0,04 7o> NaHCO, 0,28 °/ 9 , Pu = 8,6. Bij deze vloeistof is de vagus 
prikkelbaar bij 7 cM. rolsafstand; er is normale peristaltiek en 
geen spastische contractie. De toestand is geheel als bij de niet- 
doorstroomde maag. 
Uit deze proeven blijkt duidelijk de groote invloed, die een 
wisseling der bicarbonaat-concentratie op de prikkelbaarheid van den 
n. vagus en op de spontane rhytmiek van den maagwand heeft. 
Deze laatste werking berust waarschijnlijk toch ook op invloed op 
de autonome plexus van Auekbach. Of men hier nu ook speciaal 
