Natuurkunde. — De Heer Kamerlingh Onnes biedt aan : Mede- 
deeling N c . 1546 uit het Natuurkundig Laboratorium te Leiden : 
E. Mathias, C. A. Crommelin en H. Kamerlingh Onnes -.„De 
rechtlijnige diameter van waterstof.” 
§ 1. Inleiding. Deze mededeeling vormt eene voortzetting van de 
reeks van bijdragen tot de kennis der dichtheidskrommen van de 
vloeistof en den verzadigden damp en der diameters van stoffen met 
lage kritische temperatuur en van eenvoudige moleculaire structuur. 
Het onderzoek van genoemde grootheden met behulp van de dilato- 
meter-methode is reeds geruimen tijd geleden in het Leidsche Natuur- 
kundige Laboratorium begonnen en heeft achtereenvolgens betrekking 
gehad op de stoffen: zuurstof 1 * * ), argon *) en stikstof *). De uitbreiding 
ervan tot waterstof was van belang te achten voor de kennis van 
de toestandsvergelijking van die stof, vooral in verband met de reeds 
bestaande bepalingen van de vloeistofdichtheden tusschen kookpunt 
en smeltpunt 4 j, van het kritische punt 6 ) en van de verschillende 
berekeningen van de kritische dichtheid, 5 ) 6 ). 
Het kon echter eerst ondernomen worden toen het gelukt was de 
experimenteele moeilijkheden wat betreft het verkrijgen van een 
doorzichtig bad van constante en gelijkmatige temperatuur tusschen 
het kritische punt en het kookpunt, dus ongeveer tusschen — 240° C. 
en — 253° C. te overwinnen. 
§ 2. De toestellen, die dienden tot het samenpersen van de water- 
stof, tot het meten van de vloeistof- en dampvolumina, tot het 
bepalen van de dampdrukkingen en tot het meten van de volumina 
gas onder normale omstandigheden waren geheel dezelfde, die bij 
het onderzoek van stikstof gebruikt zijn. Wij kunnen daarvoor dus 
b E. Mathias en H. Kamerlingh Onnes, Zittingsversl. Jan. 1911, Connn. No. 117. 
s ) E. Mathias, H. Kamerlingh Onnfs en C. A. Crommelin, Zittingsversl. 
Oct. en Nov. 1912, Comm. N°. 131a. 
*) E. Mathias, H. Kamerlingh Onnfs en C. A. Crommflin, Zittingsversl. 
Dec. 1914, Comm. N°. 145c, 
4 ) H. Kamerlingh Onnes en C. A. Crommelin, Zittingsversl. Juni 1913, Comm. 
No. 137a. 
5 ) H. Kamerlingh Onnes, C. A. Crommflin en P. G. Cath, Zittingsversl. 
Mei 1917, Gomm. N°. 151c. 
6 ) J. J. van Laar, Chemisch Weekblad 16 (1919). pg. 1557. 
