937 
daar de hoogste dezer drukkingen beneden 12.80 atmospheren (den 
kritischen druk) lag en bij onzen gesloten waterstof-manometer, die 
anders eenvoudiger in het gebruik is, het kwik eerst bij 20 atmos- 
pheren zichtbaar wordt. 
Op de uitkomsten van deze metingen en op de wijze waarop zij 
voor het aanbrengen van correcties zijn gebruikt, komen wij terug 
bij de bespreking der berekeningen. 
De temperatuur werd bepaald en terzelfder tijd constant gehouden 
door middel van 2 platina-weerstandsthermometers Pt^ en Pt, t , die 
beide kort na de metingen onder volkomen dezelfde omstandig- 
heden, dus in denzelfden cryostaat en bij dezelfde temperaturen 
als bij de diameter-bepalingen gebruikt waren, met een helium- 
thermometer zijn vergeleken. De overeenstemming van de beide 
thermometers liet niets te wenschen over. * 2 * * * * ) 
De in rekening te brengen temperatuur van de glazen capillair 
van den dilatometer werd ditmaal afzonderlijk bepaald met een 
eenvoudigen gasthermometer in den vorm van een buis, die naast 
de capillair van den dilatometer in het deksel van den cryostaat 
gemonteerd was en die ook reeds op deze wijze bij vroegere metingen 
gebruikt is 2 ). Men meet op deze wijze, bij iedere bepaling afzonderlijk, 
de temperatuur van de capillair, in plaats van die te schatten of 
af te leiden uit vroegere bepalingen; bovendien levert deze methode 
nog een groot voordeel bij de berekening der correcties; men heeft 
nl. met slechts één temperatuur te doen, terwijl vroeger de capillair 
in den regel in 3 gedeelten met 3 verschillende gemiddelde tempe- 
raturen verdeeld moest worden 8 ). 
Eenige dagen voor den aanvang der eigenlijke metingen begonnen 
wij met het houden van een „generale repetitie”, voornamelijk om 
te oordeelen over de mate van standvastigheid en gelijkmatigheid 
van temperatuur, die met den nieuwen cryostaat te verkrijgen was 
en over den invloed van de verschillende wijzen van verlichting op 
de temperatuur. De vulling van den dilatometer met vloeibare water- 
stof bleek zonder stoornis te geschieden. 
Bij de eigenlijke proeven werden gedurende de eerste dagen de 
verlichtingsproeven nog voortgezet: een metaaldraadlamp achtereen 
9 Zie fig. 2 van de mededeeling over den waterstofdampcryostaat, dit Zittings- 
verslag. 
2 ) Zie b.v. P. G. Cath en H. Kamerlingh Onnes, Zittingversl. Juni en Sept. 
1917, Comm. N°. 152a en P. G. Cath, Proefschrift. Leiden 1917, teekening 
op pg. 101. 
*) F. Henning. Die Grundlagen, Methoden und Ergebnisse der Temperatur- 
messung (1915) p. 46 en 47. 
