939 
werkelijke dampspanningskromme afwijken; de appendix-waarnemin- 
gen zijn iets minder regelmatig maar vertoonen geen systematische 
afwijkingen van de vorige.; de steel-waarnemingen geven echter 
systematisch bij dezelfde temperaturen iets hoogere waarden te zien. 
Wij hebben hieruit te besluiten, dat de temperatuur boven in den 
cryostaat iets hooger moet geweest zijn, dan middenin en beneden. 
Wij zullen dit besluit binnenkort door afzonderlijke proeven in den 
cryostaat nader controleeren. Maar al blijkt er een klein verschil 
van temperatuur onder en boven te bestaan, dan veroorzaakt dit 
toch in onze diehtheidsbepalingen slechts een zeer geringe onnauw- 
keurigheid. Het midden van de weerstandsthermometers, die parallel 
aan den dilatometer gemonteerd waren, bevond zich ongeveer ter 
hoogte van het midden van den dilatometer, zoodat de temperatuur, 
die de thermometers aangaven, vrijwel gelijk is aan de gemiddelde 
temperatuur van den dilatometer, en dit is de essentieele grootheid. 
Bij het reduceeren der schadelijke volumina zijn natuurlijk de 
direct gemeten drukkingen zonder eenige correctie gebruikt. 
Vermeld zij ten slotte nog, dat voor de geheele serie metingen 
niet minder dan ± 170 L. vloeibare waterstof en 400 L. vloeibare 
lucht noodig zijn geweest. 
§ 4. De berekeningen. Voor deze kunnen wij wederom in vele 
opzichten verwijzen naar de vorige mededeelingen. Het reduceeren 
van de gasvolumina in de schadelijke ruimten op lage temperatuur 
tot hunne waarde in normalen toestand leverde geen bezwaar op, 
aangezien het gedrag van waterstof bij de temperaturen en drukkingen 
die gebruikt werden, nauwkeurig bekend is. 1 ) Een groot gemak 
leverde het op, dat de bepalingen verwerkt zijn in de speciale ge- 
reduceerde toestandsvergelijking van waterstof Vil. H 2 .3. 2 ) ; door 
gebruik te maken van de coëfficiënten van deze vergelijking konden 
de noodige reducties met groote zekerheid worden uitgevoerd. 
De in houden der waterstof-menisci werden berekend met gebruik- 
making van vroegere metingen uit het Leidsche Natuurkundige 
Laboratorium betreffende de capillaire constanten van waterstof* *). 
Voor de wijze waarop deze berekeningen uitgevoerd werden, ver- 
wijzen wij in de eerste plaats naar onze verhandeling over den 
diameter van argon. 
b H. Kamerlingh Onnes en C. Braak, Zittingsversl. Dec. 1906, Juni 1907, 
Nov. 1907, Goram. N°. 97a, 99a, 100a. 
*) Medegedeeld door J. P. Dalton, Zittingsversl. Maart 1909, Gomm. N°. 109a. 
s ) H. Kamerlingh Onnes en H. A. Kuypers, Zittingsversl. Juni 1914, Gomm. 
No. 142(7. 
