948 
koperen mantel (ter bevordering van eene gelijkmatige temperatuur) 
van de experimenteerruimte E\ deze heen- en weer-gang dient er 
voor, om den koperen mantel de verlangde temperatuur mede te 
deelen. Eindelijk treedt nu het gas door b xo onder in de proefruimte 
E waarin zich de meetinstrumenten (op de teekening een dilato- 
rneter D en twee platina-weerstandthermometers Pt 17 en Pt i4 gebruikt 
voor de bepalingen van den diameter van waterstof 1 )) bevinden, 
doorstroomt deze en treedt door eenige openingen in den deksel 
van E in de daarboven gelegen ruimte E t , wordt daarna door de 
vacuüm buis b xl gevoerd naar de ruimte om de spiraal koelt 
deze vóór, om eindelijk door b Xi naar een gashouder weg te stroomen. 
De half -automatische temperatuurregeling is in beginsel zeer een- 
voudig. Het gas wordt tot de verlangde temperatuur verwarmd door 
den weerstand W x ; de stroom hiervoor wordt geleverd door de 
accumulatoren A t (36 volt) en geregeld door den regelweerstand W t . 
De boven reeds genoemde gasthermometer H r , door middel van de 
capillair C met den manometer verbonden, zorgt voor de automatische 
in- en uitschakeling van den stroom, zooals gemakkelijk uit de figuur 
na te gaan is. Zoolang de temperatuur te laag is, wordt (bij behoor- 
lijke instelling van den manometer) bij X contact gemaakt; stijgt 
de temperatuur echter boven de verlangde waarde, dan wordt het 
contact verbroken. Wanneer de cryostaat in werking en alles goed 
geregeld is, werkt deze automaat natuurlijk voortdurend en wordt 
de stroom met regelmatige intervallen (b.v. 10 of' 20 seconden) 
geopend en gesloten. 
Toen deze automatische regeling beproefd werd bleek het echter 
uit de aanwijzingen van de platina- weerstandsthermometers, dat er 
ten gevolge van een zekere traagheid in de werking van de automaat 
nog kleine temperatuurschommelingen van 0°,02 a 0°,03 in de ex- 
perimenteerruimte overbleven. Voor eene nóg fijnere regeling is toen 
de weerstand W t in de ruimte E t aangebracht. 
De stroom door dezen, kleinen weerstand, die door één accumu- 
lator A 4 wordt geleverd, wordt met de hand geregeld door den 
waarnemer aan den galvanometer, door middel van den regelweer- 
stand W 4 . Deze waarnemer ziet n.1. aan de uitslagen van den gal- 
vanometer de kleine temperatuurschommelingen veel eerder, dan de 
automaat er op kan reageeren en is dan in staat om door regeling 
van W 4 onmiddellijk de temperatuur weer op de verlangde waarde 
terug te brengen. Op deze wijze gelukt het de temperatuur somtijds 
gedurende uren op minder dan 0°.01 constant te houden. 
x ) E. Mathias, C. A. Crommelin en H. Kamerlingh Onnes, dit Zittings- 
verslag, Comm. N°. 1 546. 
