949 
Zooals men op de figuur ziet, zijn de verbindingsdraden der ver- 
schillende weerstanden geheel schematisch weergegeven. Zoo stelt 
Z, voor de 4 draden van de automaat en van den regelweerstand 
W 4 , Z, de acht draden van de beide platina weerstandsthermo- 
meters ZV,, en Pt J4 . 
Een van de groote desiderata, die de vorige, meer een- 
voudige cryostaat liet bestaan, was om in de ruimte E ook ver- 
schijnselen visueel te kunnen waarnemen. De openingen, die hiervoor 
oorspronkelijk in den koperen mantel waren gemaakt, waren later 
zekerheidshalve weder met koperen plaatjes dichtgeschroefd om 
temperatuur-schommelingen tengevolge van het aanwezig zijn dier 
openingen en van de geringe warmtecapaciteit van de gasvormige 
waterstof te vermijden. In dit opzicht eischt deze dampcryostaat 
natuurlijk veel meer voorzorgen dan een gewone vloeistofcryostaat 
en bij de eerste proeven werd dus elke, toen noodelooze, compli- 
catie vermeden. Aan het bezwaar, dat toen (zooals later bleek terecht) 
gevreesd werd, is bij het nu beschreven model tegemoet gekomen 
door den koperen mantel te voorzien van 2 diametraal gelegen 
smalle glazen vensters en rondom den mantel een tweede nieuw- 
zilveren mantel M aan te brengen (ook in aanzicht afgebeeld). Uit 
deze zijn 2 schroefvormige reepen gesneden. Het veld K biedt dus 
gelegenheid tot verlichting van achteren en tot waarneming van voren. 
Draait men de trommel M nu (hetgeen door middel van de 
glazen staaf G en het tandraadje T, dat in een uitwendig rondsel 
boven in de trommel grijpt, kan geschieden), dan beweegt het veld 
K zich in verticale richting. Een centraal in de ruimte E opgestelde 
experimenteerbuis kan raea dus achtereenvolgens van onder tot 
boven waarnemen. De weerstandsthermometers, die men niet behoeft 
te kunnen zien, kunnen dan excentrisch gemonteerd worden. 
Op deze wijze is de opening voor visueele waarneming, die tot 
temperatuurschommelingen tengevolge van straling aanleiding zou 
kunnen geven, tot een minimum gereduceerd, terwijl bovendien na 
eene waarneming de trommel dadelijk weer dichtgedraaid kan worden. 
Wij hebben stelselmatig nagegaan of deze opening werkelijk nog 
temperatuurschommelingen kan veroorzaken en daartoe hebben wij 
verschillende lichtbronnen b.v. een metaaldraadlamp met of zonder 
aluinfilter, diffuus daglicht e.a. gebruikt. Een metaaldraadlamp zonder 
stralen filter gaf onmiddellijk eene temperatuursverhooging van een 
paar honderdsten graad te zien. Werd echter een stralenfilter (aluin- 
oplossing) tusschen de lamp en den cryostaat geplaatst, dan konden 
bij voorzichtig gebruik geen temperatuursverhoogingen van 0°.01 
meer geconstateerd worden. 
