960 
zoodat de vraag rijst: wanneer treedt dit omkeeren van den stroom 
op; is het gebonden aan een bepaalde grootte van R? Verder: hoe 
is het gebied van de kringstroomen begrensd; is het eerst een dunne 
laag, die groeit met toenemende waarde van R om daarna weer 
af te nemen? Dat de lengte eindig is toont de overweging, dat de 
wrijving de snelheidsverschillen tenslotte geheel doet ,, oplossen”, 
zoodat in de as de strooming weer de oorspronkelijke richting moet 
krijgen. 
Een tweede kwestie is: in het absolute stroomingsbeeld zijn bij de 
stroomingen volgens Stokes en Oseen— Lamb de stroomlijnen niet 
gesloten, bij den gewonen potentiaalstroom (de limiet-stroom volgens 
$ 7 en 8) zijn ze wel gesloten. Waar ligt de overgang tusschen beide 
vormen ? 
De figuren 19 — 24 zijn bedoeld als een mogelijke interpolatie 
tusschen de beschouwde grensgevallen (ze zijn geschetst voor het 
tweedimensionale geval). Ze kunnen natuurlijk in geen geval aan- 
spraak maken op den naam van benadering 'j. 
Waargenomen worden dergelijke stroomingen bij het begin der 
beweging; daarna gaan ze over in een meer of minder onregelmatige 
strooming. Bij welke waarde van R de labiliteit van de laminaire 
strooming begint op te treden is niet bekend*). 
$ 10 . Uitwerking van de in § 7 genoemde methode ter berekening 
van de diffusie en konvektie der werveling in den potentiaalstroom. 
1. Notatie. De snelheid van den ongestoorden parallelstroom is U-, 
de snelheid van den potentiaalstroom is v t U. De snelheid van de 
vloeistof in de grenslaag (evenwijdig aan den wand) is vU\ de wer- 
veling is io U. Verder is aU de stroomfunktie voor v t U-, gU de 
potentiaal. 
De stroomlijn « = 0 is de sjmmetrie-lijn van de strooming; ze 
*) De in de figuren aangegeven verdeeling der werveling is niet doorberekening 
afgeleid uit de snelheidsverdeeling, doch slechts op ’t oog geschetst. Fig. 22 geeft 
de beginnende samentrekking der werveling tot een wervellaag. In Fig. 24 is de 
lengte van het gebied der kringstroomen onbepaald gelaten. 
Theoretische en experimenteele onderzoekingen over de strooming teweeggebracht 
door een bol bij gemiddelde waarden van R in een door vaste wanden begrensde 
ruimte zijn verricht door W. E. Williams, Phil. Mag. (6) 29, p. 526, 1915. In het 
artikel zijn een aantal foto’s en teekeningen weergegeven. 
8 ) De „koagulatie” der werveling kan haar hoeveelheid niet vermeerderen of 
verminderen, en de diffusie doet haar invloed tenslotte toch gelden. De lengte van 
het „zog” moet dus ook bij de werkelijke, turbulente strooming eindig blijven. De 
figuren 22—24 geven als het ware het „gemiddelde” aan van de fïuktueerende 
strooming. 
