993 
14 raM. boven liet midden van den rechter snlcus transversus, terwijl 
bij schedels van het tegenwoordige type beide punten meestal even 
hoog liggen l ). Aan den schedel van een $ chimpansé vind ik het 
inion 23 mM., aan dien van een V orangoetan 32, van een $ 
Hylobates agilis en van een $ Siamang 5 mM., van een J Semnopi- 
thecus entellus 14 mM. en van een $ Macacus cynomolgus 18 mM. 
boven den rechter snlcus transversus. Maar de groote hoogte van 
den ondersehedel in het Neander(al-ty pe kan aldus slechts voor ongeveer 
een derde deel verklaard worden en tussehen de beide Hylobatiden 
bestaat aanzienlijk verschil in de relatieve hoogte van den onder- 
schede!, ofschoon het inion op denzelfden afstand boven den snlcus 
transversus gelegen is. Daarbij zij opgemerkt, dat de platycephalie 
van den Siamang volstrekt niet te verklaren is door zijn meerdere 
Uchaamsgrootte, want zijn gewicht is slechts een derde grooter dan 
dat van de kleinere Hylobatiden. In de ontwikkeling van de hersenen, 
staan zij zeker allen ongeveer gelijk en toch is de schedel van den 
Siamang in vergelijking met de andere Hylobatiden even afgeplat 
als die van den Neandertal-Mensch in vergelijking met den tegen- 
woordigen Mensch. (Fig. 1 en Fig. 2). 
Aldus mag worden aangenomen, dat het homologe onderste ge- 
deelte van den schedel, met betrekking tot het geheel, ruimer is 
bij Homo neandertalensis dan bij Homo sapiens, niet of niet hoofd- 
zakelijk door uit zichzelf geringer grootte van het bovenste gedeelte 
der hersenen, doch wel door soortgelijke uitwendige oorzaken die het 
onderste gedeelte bij den platschedeligen Siamang ruimer maken dan 
bij zijn kleineren bloedverwant. Door de afplatting van boven moet 
ook in den schedel van den Neandertal-Mensch een deel der hersen- 
massa naar onder zijn uitgeweken. Inderdaad is voor de physiolo- 
gische functie der hersenen de plaats die zij in den schedel innemen 
zeer indifferent; geheel anders is het gesteld met de been- en spier- 
substantie aan den schedel, welker functie van de plaats direct 
afhankelijk is. Dit leidt tot het inzicht, dat de eigenaardige schedel- 
b J. Fraipont en M. Lohest (Recherches Ethnographiques sur des ossements 
humains découverts dans les dépots quaternaires d’une grotte a Spy. Archives de 
Biologie. Vol VII, p. 622. Gand 1887) zeggen, dat de protuberantia occipitalis 
interna „est située plus bas et en avant a un centimètre de distance environ”. 
K. Gorjanovic — Kramberger (Der diluviale Mensch von Krapina in Kroatien, 
p. 112. Wiesbaden 1906) vond de protuberantia occipitalis interna „etwa 2 cm. 
abwarts vora Torus”, M. Boule (I.c. , p. 47) tussehen dezelfde punten, „inion 
interne” en „inion externe”, den afstand 24 mM. aan den schedel van La Ghapelle- 
aux-Saints, en Schwalbe (I.c., p. 50) in de Neandertal-calvaria het uitwendig Inion 
tegenover het inwendig „nur um ein Geringes verschoben”. 
