1015 
trusieve oude granieten van Zuid-West-Afrika. Zoowel de oostkust 
van Brazilië in de Serra do Mar als de tegenoverliggende westkust 
van Zuid- en Midden- Afrika bestaan voor bet grootste deel uit deze 
gesteenten en ze verleenen in beide continenten liet landschap dikwijls 
een soortgelijk topographiscb karakter. Omtrent de petrografiische 
kenmerken dezer gesteenten zijn geen voldoende gegevens bekend 
om een nauwkeurige vergelijking der gesteenten nabij de tegenover- 
liggende kusten uit te voeren. 
Jonge granieten. 
We noemen als voorbeeld in Zuid-Afrika de granieten van het 
„Bushveld Igneous Complex” in Transvaal, die gezamenlijk met de 
gabbro’s, novieten en ultrabasische gesteenten voorkomen, de Erongo- 
graniet in Hereroland en de Brandberg-graniet in het noordwestelijk 
deel van Damaraland. De eerstgenoemde zijn intrusief in den ? devo- 
nischen Waterberg-zandsteen, de Erongo-graniet heeft de onderste 
afdeeling van het ? cambrische Nama systeem doorbroken, ze zijn 
dus jonger dan de oude granieten en ook in petrographische samen- 
stelling wijken ze hiervan af, doch hun juiste ouderdom is niet bekend. 
In Brazilië zijn de uitgebreide granietterreinen en hunne contacten 
met de omringende sedimenten nog zeer weinig bestudeerd. Granieten 
zijn echter ook hier reeds bekend als intrusies in de algonkische of 
oud-palaeozoische Minas Serie, zooals b.v. blijkt, uit de goudhoudende 
gang van Passagem J ) in Minas Geraes, een ultrazure granietapophyse 
en intrusief in de zgn. itabirietformatie der Minas Serie. In de nabij- 
heid komt een granietmassief voor en soortgelijke goudhoudende 
kwartsgangen zijn op verschillende plaatsen in de staten Minas 
Geraes en Goyaz bekend. In de zuidelijke staten wordt het voor- 
komen van granieten, intrusief in gesteenten van waarschijnlijk oud- 
palaeozoischen ouderdom vermeid. Zoo b.v. door E. F. de Oliveira en 
volgens een mededeeling aan den schrijver door Gonzaga de Campos 
komen eveneens in den Staat Sao Paulo granieten met een duide- 
lijken kontakthof in oud-palaeozoische gesteenten voor. Evenals bij 
de oude granieten zijn de petrographische kenmerken der Braziliaan- 
scbe jonge granieten nog te weinig bekend, om deze met de Afri- 
kaanscbe nauwkeurig te kunnen vergelijken. 
Alkalirijke gesteenten. 
We noemen in de eerste plaats voorbeelden, waar alkaligesteenten 
aan of nabij de tegenoverliggende kusten voorkomen, zooals in 
Brazilië op tal van plaatsen in de Serra do Mar*) (Itatiaya, Serra 
b E. Hussak. Der goldführende kiesige Quarzlagergang von Passagem in Minas 
Geraes. Zeilschr. f. Prakt. Geol. 1898. Oktober, blz. 345 e.v. 
s ) O. E. Derby. On Nepheline rocks in Brazil. loc. cit. 
