1032 
eigen proeven van hunzelf aannemen, dat haemoglobine geen anti- 
stoffen kan doen ontstaan, zoodat zij meenen, dat de positieve uit- 
komsten, die anderen hiermede verkregen, op de aanwezigheid van 
verontreinigingen moet worden geschoven. Browning en Wilson, 
die zelf een duidelijk werkzaam serum tegen haemoglobine hebben 
in handen gehad, schrijven de negatieve resultaten van anderen 
hieraan toe, dat haemoglobine slechts een zwak antigeen is. Met 
deze opvatting kan ik mij vereenigen l ), daar in mijn hieronder te 
vermelden proeven van vijf konijnen, die energiek met haemoglobine 
(2 gr. of meer) voorbehandeld waren, slechts één een goed serum 
leverde; twee anderen gaven nog een zwak serum en bij de overige 
twee was in het geheel geen immuniteitsreactie aan te toonen. Ik 
heb geen reden om te betwijfelen of de verkregen reacties werkelijk 
van het haemogiobine zelf afhankelijk zijn, aangezien de werkzame 
sera, die ik verkreeg slechts zeer zwakke haemolyse met paarden- 
bloed en eerst na langdurig staan een even merkbare troebeling 
met verdund paardeserum gaven 2 ). Voor de opvatting, dat haemo- 
globine inderdaad een antigeen is, spreken ook de resultaten van 
Lkblanc 3 ), die vond dat haemoglobine in het door praecipitineserum 
veroorzaakt neerslag meegaat. 
Ik ben van plan deze onderzoekingen nog verder voort te zetten 
en zal dan misschien ook op dit punt nog terugkomen en de hier 
slechts kort aangegeven resultaten uitvoeriger beschrijven. 
Bij de proeven waarover thans verslag zal worden uitgebracht, 
gebruikte ik ter immuniseering van konijnen gekristalliseerd paarden- 
haemoglobine, dat ongeveer op dezelfde wijze bereid werd, als aan- 
gegeven was door Ide en Df.mees. 
Gedefibrineerd paardenbloed werd gecentrifugeerd, neerslag werd vijfmaal ge- 
wasschen en opnieuw gecentrifugeerd, tenslotte werden de bloedlichaampjes in de 
dubbele hoeveelheid van het oorspronkelijke bloedvolume water opgelost en werd 
aether toegevoegd, daarna bleven zij één tot twee dagen in de ijskast, waarbij 
eenige keeren werd geschud. Een eventueel bezinksel werd door afgieten verwijderd. 
Vervolgens werd, om globuline en de stromata der bloedcellen te verwijderen, 
aan de vloeistof toegevoegd een gelijk volume ammoniumsulfaatoplossing en 
wordt door goede, gevouwen filters gefiltreerd, aan het heldere fikraat wordt 
ammoniumsulfaat in substantie toegevoegd, tot het haemoglobine (bij stilstaan in 
koude) is neergeslagen, daarna het neerslag van haemoglobine afgefiltreerd en op 
het filter met ammoniumsulfaatoplossing gewasschen, daarna in water gesuspen- 
b Misschien kunnen ook bij de bereiding veranderingen optreden, welke de 
antigeenwerking verzwakken. 
! ) De oplossing van paardehaemoglobine gedroeg zich op dezelfde wijze tegenover 
gewoon paardepraecipitine. 
3 ) Ide. l.c. p. 263. 
