1040 
Wat nu den M. pyramidalis betreft, zij op liet volgende gewezen. 
De M. pyramidalis is bij den rnenseli een kleine, driehoekige spier, 
in den voorsten buikwand gelegen, ontspringend van het Os pubis, 
vóór de insertie van den M. rectus ; zijn vezels loopen schuin omhoog 
en insereeren aan de linea alba. Ook insereeren eenige oppervlakkige 
vezels aan den achterkant van het ventrale blad der rectusscheede ')■ 
Deze spier ligt onmiddellijk voor den M. rectus en is van deze laatste 
slechts door een dunne laag los bindweefsel gescheiden. Toch schijnt 
het bindweefsel tusschen beide spieren nu en dan tot een vaste membraan 
te kunnen worden, want in het meer aangehaalde werk van Eislek * *) 
leest men: „In der Regel findet sich zwischen. Pyramidalis und Rectus 
„uur eine dunne Schicht lockeren Bindegewebes, doch schiebt sich 
„gelegentlich von lateral her ein aponeurotisches von der venlralen 
„Rectussclieidewand im besondern von der Aponeurose des M. trans- 
,, versus abdominis abgespaltenes Blatt zwischen beide, ohne aber 
,,eine vollstandige Abschlieszung des Pyramidalis herzustellen”. 
,,Krause 2 ) geeft dezen laatsten toestand zelfs als regel aan. Daar 
echter de afsluiting zooals Eisler opmerkt, nooit volledig is en het 
voorkomen ervan slechts'een uitzondering, althans lang niet constant 
is — getuige het verschil van meerling dat hier omtrent heerseht — 
lijkt hel onwaarschijnlijk, dat die afsluiting gevormd wordt door een 
echte aponeurose. 
De M. pyramidalis ontbreekt beiderzijds bij ± 16% der Euro- 
peanen, in de helft der overige gevallen komt hij slechts éénzijdig 
voor. De M. pyramidalis ontbreekt verder bij ongeveer 10% der 
Negers en 4% der Japanneezen. 
Santorini, Cruveilhier, Quain en Gegenbaur maken nog melding 
van het volgende. Bij ontbreken van den M. pyramidalis is het 
caudale einde van den M. rectus breeder en sterker; omgekeerd 
deelt Macai.isteh *) mee dat de insertie van den M. rectus smal is, 
als de M. pyramidalis een sterke ontwikkeling heeft. Deze ver 
houdingen zijn, zooals we zien zullen, niet zonder beteekenis. 
De aponeurose van den M. obliquus internos loopt bij den mensch 
door tot aan de linea alba, zonder dat een verbinding bestaat tusschen 
deze aponeurose en den M. pyramidalis, zooals bij Didelphys het 
geval was. De richting van vezelverloop van M. pyramidalis en 
M. obliquus interims verschilt ook vrij sterk en tusschen beide 
spieren ligt bovendien nog de aponeurose van den M. transversus. 
Een en ander maakt het niet aannemelijk om ook den M. pyramidalis 
b Eisler. Die Muskeln des Stammes, pg. 572. 
*) Krause. Handbuch der menschlichen Anatomie 1879. Bd. 11. pg. 242. 
s ) Eisler. Die Muskeln des Stammes, pg. 574. 
