Anatomie. — De Heer Bolk biedt eene mededeeling aan: „Over 
het karakter der morphologische veranderingen bij aandoening 
der endocrbne organen.’' 
Onder endocrine organen verstaat men een groep organen, wier 
goede functie een vereischte is voor de regelmatige ontwikkeling 
van het lichaam. Daarnaast oefenen deze organen een reguleerende 
invloed uit op de stofwisselingsprocessen in het lichaam. Deze laatste 
functie, ofschoon wel niet van de eerste te scheiden, draagt een meer 
physiologisch karakter, en valt derhalve buiten het kader der hier 
volgende beschouwingen, welke voornamelijk handelen over de 
beteekenis dezer klieren voor de morphologie. 
De voornaamste dezer klieren zijn: Hypophysis, Epiphysis, Glan- 
dula suprarenales, Glandula thyreoïdea, Thymus en de zooge- 
naamde interstitieele klier. 
De invloed dezer klieren blijkt uit het feit, dat indien hun goede 
functie gestoord is, hetzij door abnormale ontwikkeling, hetzij door 
aandoening op later leeftijd, de regelmatige vorming van het lichaam 
in eenigerlei opzicht gestoord wordt, of wel er treden aan het vol- 
wassen lichaam karakteristieke vormveranderingen op. Deze veran- 
deringen zijn zeer verschillend van aard en door klinische waar- 
nemingen zoowel als door experimenteel onderzoek der latere jaren, 
is men er in geslaagd, om bepaalde vormveranderingen terug te 
voeren tot aandoeningen van een of meer dezer organen. De licha- 
melijke veranderingen zijn van zulk een uiteenloopend karakter, 
dat elke verwantschap of samenhang tussehen hen schijnt te ont- 
breken. En toch zullen in deze mededeeling de feiten in zulk een 
licht gesteld worden, dat daardoor het bestaan eener onderlinge 
verwantschap blijkt, en tevens zal hierin een nieuw gezichtspunt 
worden geopend op de rol die deze organen spelen, of juister ge- 
speeld hebben. 
Voor een gemakkelijker begrijpen van hetgeen volgen zal, is het 
gewenscht, reeds hier dit gezichtspunt te doen kennen, en de con- 
clusie mede te deelen, waartoe de feiten aanleiding geven. Deze 
conclusie luidt als volgt: Bij abnormale functies der endocrine 
organen, komen in het menschelijk lichaam weder zulke morpholo- > 
gische eigenschappen tot ontwikkeling, die het gedurende de laatste 
