1097 
proces dat bij de overige Primaten in een vroegere of latere pliase 
hunner ontwikkeling optreedt. Dit proces bestaat daarin dat liet 
bindweefsel dat de skeletdeelen van elkander scheidde, verbeent, en 
dns aangrenzende skeletdeelen tot één geheel worden. Dit verbee- 
ningsproces is bij den mensch geremd en verschoven tot in een 
latere phase van zijn leven. Zelfs bij een honderdjarige heeft 
Waedeyer nog naden aangetroffen. Onder den invloed van welke 
endocrine klier kwam nu deze remming tot stand? Het antwoord 
hierop moet luiden : onder invloed van den Thymus. De beteekenis 
van dit orgaan is nog niet in alle opzichten bekend, doch dit weten 
wij wel dat de skeletogene processen in het lichaam in de eerste 
plaats onder den invloed van deze klier staan. 
Wanneer men bij jeugdige dieren de thymus experimenteel ver- 
wijdert, of wel wanneer men bij jonge menschen deze klier nood- 
gedwongen operatief moet wegnemen, dan treden na korten tijd 
ernstige stoornissen op in de beenvormende processen. Meestal ont- 
staan daarbij aandoeningen van rachitischen aard. Een der verschijn- 
selen van rachitis is nu de zoogenaamde premature sluiting der 
schedelnaden, dat wil zeggen de naden verdwijnen nog voordat het 
individu volwassen is, soms zelfs reeds op zeer jeugdigen leeftijd. 
Zelfs bij den rachitischen hydrocephalns, bij wien de schedel onder 
deninvloed van den verhoogden intracranialen druk in omvang sterk kan 
toenemen, kan deze premature ossificatie optreden. Wij stellen dus 
hier weder vast, dat bij aandoening van een der endocrine organen, 
door het wegvallen van een remmingsproces, een specifiek menschelijk 
kenmerk verloren gaat, de schedelbeenderen vergroeien zooals dit 
voor andere Primaten normaal is. 
Wij hebben nu dus reeds vier specifiek menschelijke kenmerken 
leeren kennen, die zijn te beschouwen als persisteerende foetale ken- 
merken, en die bij aandoening van een der endocrine organen wijzi- 
ging ondergaan kunnen in pitheeoïde richting: zijn onbehaardheid, 
zijn orthognathie, zijn blanke huid, zijn open schedelnaden. Elk 
dezer kenmerken is het gevolg van een remming in de ontwikke- 
ling en deze remmende invloed valt weg bij ontaarding van een 
der endocrine organen. Ik zou tot deze groep nog een verschijnsel 
kunnen brengen, n.1. de geringe ontwikkeling en slanke bouw van 
handen en voeten bij den mensch, in tegenstelling tot die der 
Anthropomorphen. Stond mij voldoende plaats ter beschikking, dan 
zoude ik door een eenigszins gedetailleerde anatomische bewijsvoering 
aantoonen, dat in uitwendig voorkomen zoowel als in structuur, 
vooral de voet van den mensch een foetaal karakter behouden heeft. 
Ook hier stooten wij dus weer op een remming in de ontwikkeling. 
