1110 
de afleidingen uit formule (12). In fig. 3 heeft de damp a eene ge- 
middelde samenstelling en is in formule (12) c dus positief. In de 
lig. 4 en 5 heeft de damp eene niet-gemiddelde samenstelling maar 
is c in fig. 4 nog positief, maar in fig. 5 negatief. 
De vorige beschouwingen gelden ook nog, als ook een der com- 
ponenten van het binaire eveuwicht E= L x -f- X, -f- G niet vluchtig 
is. Is Y deze niet-vluchtige komponent, dan valt in de fig. 1 — 5 
punt a met Z samen. Is ook de nieuwe stof niet vluchtig, dan blijft 
de damp altijd door punt Z voorgesteld ; is de nieuwe stof wel vluchtig, 
dan doorloopt de damp de zijde ZX. Ook in deze gevallen zal, 
afhankelijk van de ligging van den driephasendriehoek, bij constante 
P het kookpunt verhoogd of verlaagd en bij constante T de damp- 
druk verlaagd of verhoogd worden. 
Wij kunnen nu ook op overeenkomstige wijze den invloed afleiden 
van een nieuwe stof op het ternaire evenwicht E=L X ~\~ 
Stelt men de reactie voor door: 
L x -j- + l t L t G (18) 
dan is : 
2 (\x) — X itg#, 
en zijn ) x en 2, bepaald door: 
^1 + ^2 + ^8 — ^ + ï'tVl + ^ 8^8 — V • • ( 19 ) 
^1 Z 1 ^1 Z 2 “h ^S Z S Z 
Neemt men als concentratiediagram een regelmatigen tetraëder, 
dan worden de phasen van het ternaire evenwicht E voorgesteld 
door vier punten op het zijvlak Y Z U ; wij zullen deze punten 
a x , a 2 , a % en a noemen. Voegt men bij constante Tof P een nieuwe 
stof X toe, dan doorloopt elke phase eene vierphasenkurve ; wij 
noemen deze a x b x c x , a 3 b t c 3 , «„ 6, c, en a b c. 
De vierphasentetraeder b x b. x b t b keert nu zijn damppunt b of naar 
het zijvlak YZU toe of er van af. Men vindt nu gemakkelijk 
den regel : 
doorloopt men de vierphasenkurven van het quaternaire evenwicht 
L x Y -f- L„ -j- G van af hun ternaire eindpunten; 
dan neemt bij constante P de temperatuur af en bij constante T 
de druk toe, als de vierphasentetraeder zijn damppunt van de zijde 
(met de ternaire eindpunten) afkeert; 
en neemt bij constante P de temperatuur toe en bij constante T 
de druk af, als de vierphasentetraeder zijn damppunt naar de zijde 
(met de ternaire eindpunten) toekeert. 
Wij nemen nu een invariant ( P of T) evenwicht, waarin behalve 
