1136 
a. normaal pollenbeeld; fertiele en steriele korrels zijn aanwezig; 
de laatste groot en elli psoidiscb . 
b. behalve de groote ellipsoidische steriele pollenkorrels, komen 
er kleinere ellipsoidische voor en andere, die rond of driehoekig zijn. 
c. de steriele pollenkorrels van verschillenden vorm en grootte 
krijgen de overhand, hetgeen wellicht wijst op een ten deele vroeg- 
tijdig afsterven; daarnaast komen groote, ronde pollenkorrels voor, 
gevuld met zetmeelkorrels. 
d. het volledige verschijnsel van Nemec. 
VI. Over de voorwaarden , waaronder het verschijnsel van Nemec 
ontstaan kan. 
Hier zij nog even in herinnering gebracht, dat al de onderzochte 
pollenkorrels afkomstig waren van planten, die door mij, op grond 
van de verschillende voorwaarden, waaronder zij gekultiveerd waren, 
tot 13 verschillende rubrieken gerangschikt werden, van A. tot M. 
Dat ik aan deze schikking een voornaam deel mijner resultaten te 
danken heb, moge blijken bij een blik op de laatste tabel. Deze 
toont ons duidelijk, dat het pollenbeeld van Nemec zich bijna uit- 
sluitend beperkte tot de rubrieken C. en B. Van de 20 keeren, dat 
dit beeld werd aangetroffen, kwam het 11 maal bij C., 6 maal bij 
B. en 1 maal bij D., E. en H. voor. Bovendien viel het direct in 
het oog, dat de pollenbeelden, die een der hierboven geschetste 
overgangen vertoonden van een normaal beeld naar het verschijnsel 
van Nemec, zich eveneens het meest openbaarden in de rubrieken 
C. en B. 
Aangezien ik mij zoo nauwkeurig mogelijk op de hoogte gesteld 
had van de omstandigheden, waaronder de planten, tot de 13 
rubrieken behoorende, hadden geleefd, van het oogenblik, waarop in 
1918 de bollen gerooid waren tot het tijdstip, waarop het pollen 
door mij onderzocht werd, viel het mij niet moeilijk te beslissen 
onder welke kultuurvoorwaarden hyacintbenvarieteiten in staat zijn, 
pollen voort te brengen, dat het verschijnsel van Nemec vertoont. 
Het mag als bekend worden verondersteld, dat de kweekers hun 
hyacinthenbollen, nadat de bladeren afgestorven zijn, tegen het einde 
van Juni en in Juli rooien, de bollen daarna in kunstmatig ver- 
warmde schuren te drogen leggen, en ze in September weer gaan 
planten. Zoo werden b.v. de bollen, — ik vermeld een en ander in 
grove trekken — die door mij gerangschikt waren onder de rubriek 
D. , in 1918 gerooid tusschen 1 Juli en 25 Juli. De schuur werd 
van 1 Augustus tot l November de eerste weken verwarmd tot 
65° F.; daarna liet men de temperatuur stijgen tot 75° F. Tusschen 
