1225 
dienen bij de reductievan nitroverbindingen, aldehyden en derg. 1 ). 
Behalve voor de kennis van de reductieverschijnselen en onge- 
twijfeld ook voor de kennis der oxydatieverschijnselen, meer in het 
bijzonder in de organische chemie, verdient dit verschijnsel der coactie 
meer belangstelling, doordat het in nauw verband staat met de 
katalyse en daarin gemakkelijk kan overgaan. 
De mogelijkheid, dat drie stoffen, die, paarsgewijs niet of in zeer 
geringe mate met elkaar reageeren, tezamen gebracht alle drie met 
elkaar reageeren volgt uit de theorie der wederzijdsche activeering; 
de katalyse kan dan beschouwd worden als een bijzonder geval van 
de coactie n.I. waarbij twee van de drie mogelijke reacties tusschen 
de drie componenten niet of in zeer geringe mate verloopen. Tevens 
geeft deze theorie opheldering hoe dergelijke coacties te realiseeren 
zijn en eventueel in een katalytische werking zijn te veranderen. 
Indien nl. twee verbindingen A en B tegenover een derde C worden 
gesteld en C zoodanig uit twee deelen is opgebouwd, dat het eene 
deel door A het andere door B kan worden opgenomen dan kan 
men een coactie tusschen A, B en C verwachten. 
Het was nu de bedoeling een aantal systemen, bestaande uit 
metaal, zuur of alkali en reduceerbare verbinding, allereerst kwali- 
tatief te onderzoeken op den invloed, dien de reduceerbare verbinding 
heeft op de snelheid van oplossing van het metaal, hetzij onder 
waterstofontwikkeling of niet. 
Het bleek nu, dat niet alleen nitrobenzol, maar ook een aldehyde 
als benzaldehyde een verrassend versnellenden invloed uitoefenen op 
de oplossnelheid. Deze is dikwijls, vooral bij nitrobenzol zoo groot, 
dat het metaal ongeveer vijfhonderd tot duizendmaal sneller oplost, 
indien nitrobenzol aanwezig is. Bovendien blijkt, wat ook te ver- 
wachten was, dat terwijl nitrobenzol bijna altijd versnellend werkt, 
benzaldehyd meer selectief is. (Zie tabel). 
Merkwaardig is nog, dat de grootste versnelling waargenomen 
werd in die gevallen, waarbij, in tegenwoordigheid van de redu- 
ceerbare verbinding wel oplossing van het metaal, maar geen 
waterstofontwikkeling plaats greep, wat waarschijnlijk samenhangt 
met het feit, dat het contact tusschen metaal en reduceerbare ver- 
binding verhinderd wordt door de zich ontwikkelende waterstof, 
hetgeen tevens er op zou wijzen, dat de reductie niet plaats vindt 
door waterstof in status nascens, maar een coactie tusschen de drie 
componenten noodig is. 
b Skrabal, Die induzierten Reaktionen. Samm. Ghem. und chem. techn. Vortrage. 
XIII. Bnd. 10. Heft. 1908. 
