1228 
nitrobenzol, op deze wijze realiseert men een coactie in een systeem 
van vier componenten. 
Terwijl men, indien nitrobenzol in groote concentratie aanwezig 
is geen waterstofontwikkeling waarneemt, wordt door een geringere 
concentratie van liet nitrobenzol, zoowel de oplossing van liet metaal 
als de ontwikkeling van de waterstof versneld. 
Twee strooken zinkblad, wegende 10,18 gr. oppervl. 38,6 cm 5 , 
geëtst met 2 norm. HC1, werden in 190 cc. 80 % azijnzuur ge- 
bracht, terwijl aan één bovendien 2 cc. nitrobenzol werd toegevoegd, 
na 40 min. op 73° te hebben vertoefd, werd het zink gewogen en 
de ontwikkelde waterstof gemeten. Het zink in de nitrobenzolproef 
woog 7,45 gr., de hoeveelheid waterstof bedroeg 17 cc. (11° en 
772 mm.). Het zink in de blancoproef woog 10,15 gr. en de hoe- 
veelheid waterstof bedroeg 6 cc. 
Er is echter in deze proef een onbillijkheid tegenover het zink 
in de blancoproef, omdat, alhoewel beide proeven met hetzelfde 
oppervlak aanvangen, het nitrobenzol door zijn sterk invretende 
werking heel spoedig het oppervlak belangrijk grooter heeft ge- 
maakt en daardoor een blijvenden voorsprong verkrijgt. Daarom werd 
nu een proef gedaan, waarbij het zink eerst met verdund zoutzuur, 
daarna een van de zinkstrooken bovendien nog met nitrobenzol in 
80 °/o azijnzuur werd geetst en deze laatste na reiniging voor de 
blancoproef werd gebruikt. Het resultaat was nu als volgt: 
Gewicht van het zink 16,32 gr. Opp. 59,2 cm 5 . De conc. van 
het nitrobenzol werd nog geringer genomen nl. 2,4 gr. op 170 cc. 
80“/, azijnzuur terwijl een derde proef met benzophenon werd toe- 
gevoegd nl. 3,6 gr. op 170 cc. 80% azijnzuur. In verband met de 
benzophenon proef werd de temp. 20° hooger gekozen dus 93°. 
Na 30 min. was de toestand als volgt: Gew. zink in blancoproef : 
16,04 gr. ontw. waterst. 50 cc. (temp. 11° Barom.st. 767 min.). 
Gew. zink nitrobenzol proef: 12,50 gr. ontw. waterstof 115 cc. Gew. 
zink benzophenonproef : 16,09 gr. ontw. waterstof: J0 cc. 
Hieruit blijkt, evenals uit de tabel, dat een red uceerbare verbinding 
zoowel een vertragenden als een versnellenden invloed kan uitoefenen, 
zoowel op het oplossen van het metaal als op de waterstofontwik- 
keling. 
Ten slotte werd nog een overeenkomstige proef gedaan met zink, 
dat in kokend 30% azijnzuur, waaraan nitrobenzol was toegevoegd, 
geëtst was, zoodat de aard van het zinkoppervlak voor alle proeven 
gelijk was als in tegenwoordigheid van nitrobenzol. De hoeveelheid 
benzophenon werd verdubbeld, waardoor de hoeveelheid red uceer- 
bare zuurstof gelijk was aan die van het nitrobenzol. 
