Natuurkunde. — De Heer P. Zeeman biedt, mede namens W. de 
Groot, Mej. A. Snethlage en G. C. Dibbetz, eene mede- 
deeling aan over: ,, De voortplanting van het licht in beive- 
gencle, doorschijnende, vaste stoffen.” 
III. Metingen over het F iz eau- effect in flintglas. 
1. Nauwkeuriger dan de uitkomsten, welke met kwarts werden 
verkregen en waarover in mededeeling II verslag 1 ) werd gegeven, 
zijn die over het Fizeau -effect in bewegend flintglas. 
Door de firma Zeiss te Jena werden voor ons vervaardigd 6 
cylindervormige staven van 20 cm. lengte, en met een cirkelvormige 
doorsnede van 25 mm. middellijn. De glassoort is het gewone silikaat 
flintglas van het type O. 103 der firma Schott und Genossen. De 
eindvlakken zijn met hooge benadering planpai’allel. De duidelijkheid 
der interferentiestrepen bleek bij stilstaande glaskolom uitnemend 
te zijn, terwijl, wanneer de noodige voorzorgen werden genomen, 
ook wanneer de kolom in snelle beweging was de strepen nog zeer 
goed bleven. De opgenomen foto’s waren veel beter dan die welke 
vroeger (II) met kwarts werden verkregen. Dit ligt deels aan het 
uitnemende materiaal, 1 ) aan de grootere doorsnede der staven, (thans 
25 mm. tegen vroeger bij kwarts 15 mm.), en aan het kleiner aantal 
inwendige terugkaatsingen. 1 ) Het bleek ten slotte mogelijk ook het 
Fizeau-effect voor bewegend flintglas direct in een kijker waar te 
nemen, even duidelijk als dat voor bewegend water mogelijk is en 
wij hadden het voorrecht aan verschillende physici het effect te 
demonstreeren. 
De volkomen zekerheid waarmede ten slotte de vrij samengestelde 
apparatuur werkte, werd eerst verkregen nadat aan de inrichting, 
zooals die voor kwarts was gebezigd, nog verbeteringen waren aan- 
gebracht. Wij zullen de voornaamste daarvan bespreken. 
2. Door verschillende oorzaken kunnen de interferentiestrepen 
gedurende de beweging van de kolom van glazen cylinders een 
schuinen stand gaan innemen. Het is echter noodzakelijk dat de 
strepen evenwijdig aan de horizontale of verticale kruisdaden blijven. 
b Deze Verslagen Deel 28, 1462, 1919. 
2 ) Zie II, 2. 
