1257 
automatisch door de traagheid van het scherm, de benedenste, bij de 
beweging in tegengestelden zin de bovenste helft van de schaal 
bedekt. Door de blokjes B l . en B 3 zijn de uiterste standen van het 
scherm bepaald. 
Terwijl dus de spleet van vroeger door het schaaltje met de 
gekleurde strepen is vervangen, komen in plaats van de spleet *S 3 , 
twee fijne openingen P l en P 3 aan weerskanten van een horizontale 
lijn door het midden van de schaal. Door P, kan in den in de 
figuur geteekenden stand het licht uittreden, omdat de opening O, 
in het bewegelijke scherm zulks toelaat. Rust het scherm tegen B x 
dan wordt P 3 bedekt en komt 0 4 in de posi t ie, waarbij het mogelijk 
is dat door P 1 licht uittreedt. 
Zooals in II, § 11 is uiteengezet wordt een beeld van de spleet- 
inrichting geprojecteerd op de draaiende schijf R, die met radiale 
spleten is voorzien. Met een zwak vergrootenden kijker wordt het- 
geen op de draaiende schijf wordt afgebeeld waargenomen, en wel 
telkens met tusschenpozen van 0.001 sec. In dien tijd wordt door 
de balk, bij de gebezigde snelheid in de buurt van 10 M / se e> onge- 
veer 1 cm. afgelegd. De waarnemer ziet in het gezichtsveld van den kijker 
de gekleurde schaal S en daarop ,,de ster” Z 5 ,, of liever het nabeeld 
van het door die ster uitgezonden licht bij een vroegere doorlating. 
De plaats van de ster op de schaal kan tot op { mm. nauwkeurig 
worden afgelezen, en daar de afstand van Z J 3 tot S ongeveer 50 mm. 
bedraagt, leert men de snelheid zeker op 1 % nauwkeurig kennen. 
Alle veranderingen in de snelheid van de balk worden onmiddellijk 
zichtbaar, en voor iedere opgenomen foto kan de bijbehoorende 
snelheid dadelijk worden opgeschreven. 
Het is noodzakelijk dat ,,de ster” zich beweegt op dezelfde hoogte, 
als waarop de as van de draaiende schijf is geplaatst, want anders 
moet er nog eene kleine correctie aan de snelheid worden aangebraeht. 
Bij de uitvoering van de inrichting voor de snelheidsmeting heb- 
ben wij veel hulp gehad van den Heer W. M. Kok, assistent aan 
het Natuurkundig Laboratorium, dien wij daarvoor onzen hartelijken 
dank brengen. 
8. Uitkomsten. De uiterste waarden van de snelheid die bij onze 
proeven direct gemeten werden, waren 918 en 994 cm. /sec. 
Er werden twee reeksen van metingen verricht, die zich onder- 
scheidden door de wijze waarop de snelheid werd gevonden. In de 
eerste reeks A, werd de methode van mededeeling II, in de tweede 
B, de in § 7 hierboven beschrevene gebezigd. Alle uitkomsten voor 
het effect werden gereduceerd op een snelheid van 1000 cm. /sec. 
