838 
sclirijveiide  liefboompje  zooveel  niogelijk  venninderd  worden.  Dit 
voerde  voor  den  sclirijfliefboom  ten  slotte  tot  een  gewiclitsverinin- 
dering-  lot  op  11  milligram,  een  lengte  ongeveer  vaji  6.5  c.m.  en 
een  hefboom  vergroot  ing  van  6 maal.  Vergelijking  met  een  spiegel- 
kapseltje  van  Frank  leerde  dat  hiermede  werkelijk  voldoende  nanw- 
kenrigheid  bereikt  was.  Ons  onderzoek  betrof  versehillejide  spieren 
en  S|)iergroepen  zoowel  in  normale  als  in  pathologisehe  gevallen. 
Reeds  bij  normale  menschen  vonden  wij,  dat  phjsiologische  verschil- 
len bij  de  verschillende  spiergroepen  voorkwamen. 
Intnsschen  bleek  het  wel,  dat  bij  de  meeste  gezonde  spieren  de 
telannscnrven  bij  16  of  minder  onderbrekingen  |)er  seconde  verkre- 
gen, steeds  glad  waren.  Bij  de  tetannsciii'ven  bij  18  prikkels  per 
seconde  verki-egen  bestond  vaak  verschil,  zoodat  bij  sommige  spieren 
hierbij  reeds  een  gladde  cnrve,  bij  andere  vaak  nog  een  getande 
curve  verkregen  werd.  ^Als  voorbeeld  van  een  normale  spiergroep 
moge  de  cnrve  N".  1 dienen,  welke  bij  een  gezonde  vrouw  van  53 
jaar  aan  den  gasti’ocnemins  \'erkregen  werd.  Wij  zien  5 korte  tetani, 
die  met  12,  14,  16,  18  en  20  prikkels  [)er  seconde  verkregen  zijn. 
De  afzondeilijke  primaire  stroomslnitingen  zijn  steeds  mede  geregis- 
treerd. Hier  vertoonde  de  cnrve  van  18  nog  een  duidelijke  landing, 
terwijl  eerst  de  curve  van  20  als  een  gladde  tetanus  mag  worden 
bestempeld. 
Er  dient  op  gewezen  te  worden  dat  zelfs  dan  nog  de  eerste  twee 
of  hoogstens  drie  prikkels  in  den  regel  min  of  meer  duidelijk  te 
herkennen  zijn.  Als  regel  werd  aangenomen,  dat  alleen  een  curve 
waarbij  na  den  3^*^“  prikkelstoot  geen  tanding  meer  te  herkennen  was, 
glad  genoemd  werd. 
Wij  vergelijken  nu  deze  curve  1 met  de  in  tig.  2 afgebeelde 
curve,  waar  achtereenvolgens  12,  14,  16,  18,  20,  22  prikkels  voor 
het  verwekken  van  den  tetanus  gediend  hebben. 
Het  gold  in  dit  tweede  geval  de  gastrocnemius  van  een  vrouw 
van  46  jaar,  lijdende  aan  vergevorderde  tabes  dorsalis,  waarbij  de 
S[)ieren  bijzonder  atonisch  geworden  waren.  Wij  zien  dat  zelfs  bij 
22  trillingen  per  seconde  nog  geen  gladde  tetanus  verkregen  werd, 
en  elke  afzonderlijke  prikkel  zich  scherp  in  de  spiercurve  afteekent, 
Als  tegenhanger  moge  fig.  3 dienen,  waarin'  de  tetanuscurve  van 
den  gastrocnemius  verkregen  bij  12,  16,  18,  20  en  22  gerepi’odu- 
ceerd  is.  De  [)atient  was  een  man  van  45  jaar,  welke  aan  sclerosis 
cerebrospinalis  multiplex  leed.  Bij  hem  ontslaat  i-eeds  bij  12  prikke- 
lingen per  seconde  een  volkomen  gladde  tetanus.  Bij  dezen  patiënt 
vonden  wij  een  zeer  steilte  hy[)ertonie  der  spieren  met  lichte  con- 
tractuur, reflexverhooging  enz. 
