876 
met  onze  Hollandsclie  spreekwoorden  bekend  is  en  wien  zij  derhalve 
ook  niet  werden  aangeboden,  staat,  geheel  overeenkomstig  het  ver- 
schil in  den  hoorafstand,  met  14"/„  mede-  en  8.1  "/o  tegenwerkende 
factoren  tnsschen  R.  en  M.  in. 
Bij  nadere  beschouwing  van  tabel  II  blijkt,  dat  de  inlra-individu- 
eele  verschillen  niet  minder  sterk  dan  de  inter-individueele  op  den 
voorgrond  treden.  Want  al  is  het  waar,  dat  de  hoorafstand  bij  de 
drie  [)roefpersonen  \'00r  drie-leltergrepige  zinnen  belangrijk  grooter 
is  dan  die  voor  zinnen  van  10  en  meer  lettergrepen,  geschiedt  over 
het  algemeen  de  afname  met  de  vermeerdering  van  het  aantal  letter- 
grepen vei-i-e  van  regelmatig.  Alleen  voor  M.  wordt,  een  enkele  uit- 
zondering daargelaten,  de  hoorafstand  met  het  aangroeien  van  het 
aantal  lettergrepen  geleidelijk  kleiner.  Zinnen  met  een  oneven  aantal 
lettergrepen  worden  door  R.  en  D.  geregeld  beter  verstaan  dan  die 
met  even  aantal  en  één  letteigreep  meer;  zelfs  nemen  zij  zinnen 
van  9 lettergrepen  gemiddeld  resp.  0.23  en  0.44  M.  verder  waar 
dan  die  van  4 lettergrepen. 
De  oorzaak  van  dit  op  het  eerste  gezicht  zonderlinge  verschijnsel 
is  gelegen  in  het  feit,  dat  sjmmetrische  bouw,  die  het  verstaan  in 
niet  geringe  mate  in  de  hand  werkt,  meer  bij  zinnen  met  oneven 
dan  bij  die  met  even  aantal  lettergrepen  voorkomt.  Bij  alle  sym- 
metrische zinnen  toch  is  het  aantal  lettergrepen  vóór  en  achter  de 
copida  gelijk,  terwijl  bij  verreweg  de  meeste  de  copula  uit  één 
lettergreep  (is,  was,  had,  zijn  enz.')  gevormd  wordt.  Naast  het  zoo 
juist  genoemde  punt  van  overeenkomst  bestaat  er,  met  betrekking 
tot  de  veranderingen  in  den  hoorafstand  met  vermeerdering  van  het 
aantal  lettergrepen,  toch  ook  eenig  verschil.  Over  het  algemeen  neemt 
bij  R.  de  hoorafstand  met  vermeerdering  van  het  aantal  lettergrepen 
van  4 op  9,  zoowel  voor  zinnen  met  oneven  als  met  even  aantal 
— hier  een  enkele  uitzondering  — toe.  Bij  D.  daarentegen  neemt 
men  een  verkleining  bij  de  zinnen  met  oneven,  een  vergrooting  bij 
die  met  even  aantal  lettergrepen  waar.  Terwijl  dus  van  4 tot  9 
lettergrepen  bij  M.  de  hoorafstand,  met  een  enkele  uitzondering, 
regelmatig  afneemt,  blijkt  hij  bij  R.  daarentegen,  zoowel  voor  zinnen 
met  oneven  als  met  even  aantal  lettergrepen  toe  te  nemen ; bij  D. 
constateei-t  men  een  vergrooting  voor  zinnen  met  oneven,  een  ver- 
kleining voor  die  met  even  aantal  lettergrepen. 
Waaraan  is  de  stijging  van  den  hoorafstand  met  het  toenemen 
van  het  aantal  lettei-grepen  bij  de  proefpersonen  R.  en  D.,  vooral 
bij  den  eersten,  te  danken  en  waarin  ligt  de  oorzaak  der  verschil- 
len, die  men  bij  de  proefpersonen  aantreft?  Men  zou  verwachten, 
dat  met  het  toenemen  vati  het  aantal  lettergrepen  de  retro-actieve 
