Sterrekunde.  — De  Heer  de  Sitter  biedt  eene  mededeeling  aan 
van  Dr.  J.  'Wov^sm  ,,  De  pericentmmlengte  van  Hyperion  en 
de  massa  van  Titan”. 
(Mede  aangeboden  door  den  Heer  Zeeman). 
1.  In  mijn  in  den  loop  van  dit  jaar  verschenen  dissertatie'), 
getiteld  ,,Investigations  in  the  theory  of  Hyperion”,  heb  ik  een  begin 
gemaakt  met  de  berekening  der  storingen  door  Titan  in  de  baan 
van  Hyperion  teweeggebracht.  Deze  ontwikkelingen  omvatten  de 
libratie  in  het  kritieke  argument,  in  de  halye  groote  as  en  in  de 
excentriciteit,  benevens  de  bepaling  der  middelbare  beweging  van 
het  argument  der  libratie;  verder  de  groote  storing  in  het  kritieke 
argument,  die  evenredig  is  met  'de  eerste  macht  der  excentriciteit 
van  Titan.  Het  is  mijn  bedoeling  deze  berekeningen  verder  voort 
te  zetten,  waartoe  in  de  eerste  plaats  de  libratie  in  de  pericentrum- 
lengte  en  de  middelbare  beweging  van  dit  element  belmoren  bepaald 
te  worden.  Het  resultaat  dezer  bepaling  vormt  den  inhoud  dezer 
mededeeling,  welke  een  vervolg  vormt  op  de  bovengenoemde  ver- 
handeling. 
Ten  einde  de  storingen  in  de  pericentrumlengte  te  kunnen  be- 
rekenen moet  de  ontwikkeling  der  storingsfnnctie  uit  het  eerste 
hoofdstuk  der  ,,Investigatións”  verder  voortgezet  worden  door  de 
bepaling  der  afgeleide  naar  e,  de  excentriciteit  van  Hyperion.  Daar 
hiermede  nauw  verwant  is  de  berekening  der  afgeleide  naar  de 
halve  groote  as  a,  zullen  wij  deze,  hoewel  voor  het  doel  der 
mededeeling  niet  vereischt,  tevens  bepalen.  Ter  controle  van  de  voor 
deze  ontwikkelingen  gebridkte  numerieke  waarden  der  storingsfnnctie 
is  een  onafhankelijke  berekening  dezer  waarden  uitgevoerd,  waar- 
aan ten  grondslag  lag  de  goniometrisclie  ontwikkeling  van  het  quadraat 
van  den  ouderlingen  a'fstand  beider  satellieten.  Het  grootste  deel 
dezer  controleberekening  is  verricht  door  den  heer  D.  Gaijkema, 
rekenaar  aan  de  Leidsche  Sterrenwacht. 
2.  De  berekening  der  afgeleide  van  de  storingsfnnctie  naar  e 
bestaat  in  de  bepaling  der  functie 
b Kortheidshalve  citeer  ik  in  het  vervolg  deze  verhandeling  als  „Investigations”. 
