ScheikuDde.  — De  Heer  Holleman  doet  eene  mededeeling  over: 
„De  refraciometrische  onderzoekingen  van  Eykman,  naar  aan- 
leiding der  aanbieding  van  de  uitgave  zijner  iverken”. 
Hoewel  Eykman  omstreeks  25  jaar  van  zijn  leven  besteed  heeft 
aan  refractometrische  onderzoekingen  van  organische  verbindingen, 
daarbij  een  materiaal  heeft  verzameld  van  geweldigen  om  vang  en 
tot  zeer  belangrijke  conclusies  uit  dit  materiaal  is  gekomen,  is  zijn 
werk  op  dit  interessante  terrein  toch  vrij  wel  onbekend  gebleven. 
Dit  is  hoofdzakelijk  te  wijten  aan  de  wijze,  waarop  hij  het  heeft 
gepubliceerd. 
Aanvankelijk  daartoe  de  Berichte  der  deutschen  chernischen  Gesell- 
schaft  kiézende,  heeft  hij  daarna  een  aantal  verhandelingen  in  het 
Recueil  geschreven ; maar  verreweg  het  grootste  deel  van  zijne 
verhandelingen  zijn  uitsluitend  in  het  Chemisch  Weekblad  vei'schenen. 
De  onderzoekingen  zijner  leerlingen  waren  tot  nu  toe  enkel  in 
dissertaties  neergelegd. 
Het  was  dus  voor  buitenlandsche  chemici,  die  slechts  bij  uitzon- 
dering onze  taal  machtig  zijn,  feitelijk  ondoenlijk  om  van  Eykman’s 
onderzoekingen  kennis  te  nemen. 
Daarbij  bleek  mij,  toen  zijne  nagelaten  papieren  door  zijn  broeder, 
ons  medelid  Chk.  Eykman,  in  mijne  handen  werden  gesteld,  dat  deze 
nog  een  omvangrijk  feitenmateriaal  bevatten,  dat  nog  in  het  geheel 
niet  gepubliceerd  was. 
Ten  einde  zijne  denkbeelden  en  experimenteele  resultaten  meer 
algemeen  toegatikelijk  te  maken,  was  het  noodzakelijk  zijne  refrac- 
tometrische onderzoekingen  in  hun  geheel  samen  te  vatten.  Door 
de  tinantieele  hulp  van  de  Hollandsche  Maatschappij  der  Weten- 
schappen, die  hierin  getrouw  aan  hare  hooge  traditiën  is  gebleven, 
is  deze  uitgave  mogelijk  geworden. 
Men  vindt  in  het  thans  verschenen  werk : Recherches  réfracto- 
métriqiies  de  feu  J.  E.  Eykman,  in  de  eerste  plaats  een  levensbericht 
en  een  overzicht  van  zijne  onderzoekingen  op  dit  gebied.  Dan  volgen 
de  verhandelingen  uit  de  Berichte,  die  o.  a.  zijne  onderzoekingen 
bevatten  over  de  ver|)laatsing  der  dubbele  bindingen  in  de  zijketens 
van  ai’omatische  verbindingen  naar  de  benzolkern  toe.  Deze  ver- 
plaatsing heeft  eene  aanzieidijke  verhooging  der  moleculaire  refractie 
en  dispersie  ten  gevolge. 
