923 
In  zijne  verhandelingen  in  het  Recueil  beschrijft  hij  den  door 
hem  geconstrueerden  refractometer  met  constante  deviatie  van  40®, 
die  vv^ordt  verkregen  door  draaiing  van  liet  prisma  om  eene  verticale 
as.  Dit  apparaat  heeft  verder  eene  inrichting,  waardoor  metingen 
van  de  refractie  tot  op  eene  temperatuur  van  ca  150°  met  gemak 
kunnen  geschieden,  waardoor  het  boven  alle  andere  refractometers 
voor  organisch-chemische  onderzoekingen  de  voorkeur  verdient.  Ook 
zijne  pyknorneters  zijn  hier  beschreven. 
In  deze  verhandelingen  wordt  verder  bewezen,  dat  voor  de  meest 
uiteenloopende  homologe  reeksen  de  refractometrische  waarde  der 
groep  CH,  constant  is,  als  men  slechts  de  eerste  drie  termen  dier 
reeksen  buiten  beschouwing  laat,  voor  welke  die  waarde  hetzij 
grooter,  hetzij  kleiner  is. 
Ook  bevatten  zij  de  afleiding  van  Eykman’s  formule  voor  de 
moleculaire  lefractie.  Vroeger  werd  daarvoor  meestal  de  formule 
van  Gtladstone  & Dalf,  gebruikt: 
n — 1 
. F—const. 
d 
waarin  n den 
brekingsindex  d het  spec.  gew.  der  vloeibare  stof  en  F het  inolecu- 
lairgewicht  voorstelt.  Nadat  door  Lorentz  langs  theoretischen  weg 
— 1 F 
de  formule  .—  was  afgeleid,  kwam  deze  biina  uitsluitend  in 
gebruik.  De  formules  van  Gladstone  & Dale  en  van  Lorentz  ver- 
toonen  echter  bij  groote  temperatuurtrajecten  (van  100®  b.v.)  geene 
constante  waarde;  maar  die  van  eerstgenoemdeu  dalen,  terwijl  de 
theoretische  formule  stijgende  waarden  geeft. 
Onder  opmerking  dat  G.  & D’s  formule  zich  ook  laat  schrijven  ; 
ld — 1 F 
. en  het  verschil  van  beide  formules  dus  enkel  den  noemer 
n+1  d 
betreft,  zocht  Eykman  langs  empirischeu  weg  eene  formule  die  ook 
voor  groote  temperatuurtrajecten  constante  waarden  behoudt  en 
,^2 I p 
vond  deze  in  de  uitdrukking  . Hierdoor  was  het  dus  moge- 
n-1-0.4  d 
lijk  om  metingen,  die  bij  zeer  uiteenloo[)ende  temperaturen  zijn 
gedaan,  direct  met  elkander  te  vergelijken. 
De  verhandelingen  in  het  Ghemisch  Weekblad  gaan  over  twee, 
voor  de  organische  refractometrie  zeer  belangiijke  vraagstukken  nl. 
over  de  cyclische  verbindingen  en  over  onverzadigde  stoffen.  Wat 
de  eerste  betreft,  komt  hij  tot  het  resultaat,  dat  liet  aantal  C-atornen 
in  de  gesloten  keten  op  de  refractie  een  aanzienlijken  invloed  heeft, 
die  zich  ook  uitstrekt  over  de  refractometrische  waarde  die  CH,- 
groepen  in  de  zijketens  hebben. 
Met  betrekking  tot  de  onverzadigde  verbindingen  bewijst  hij  aan 
60* 
