Anatomie.  — De  Heer  Bokke  biedt  eene  mededeeling  aan  van 
den  Heer  J.  G.  Düsser  de  Barenne;  ,,Nogmaals  de  bmervatie 
en  de  tonus  der  dwarsgestreepte  spieren.”  ') 
(Mede  aangeboden  door  den  Heer  Bolk). 
Ten  vervolge  op  een  vorige  mededeeling,’)  waarheen  ik  Ier  iidei- 
ding  meen  Ie  mogen  verwijzen,  wil  ik  hier  in  het  kort  nog  eens 
op  dit  vraagstuk  terugkomen. 
In  de  eerste  plaats  om  nog  enkele  proefondervindelijke  gegevens 
in  dezen  mede  te  deelen,  vervolgens  om  mijn  kritiek  0()  een  mede- 
deeling van  G.  Mansfeld  en  A.  LuKacs’)  te  heri-oepen,  nu  ik  tot 
de  overtuiging  gekomen  ben,  dat  deze  niet  steekhoudend  is. 
In  genoemde  mededeeliug  is  aangetoond  dat  de  zienswijze  van 
S.  DE  Boer,  als  zou  de  tonus  der  d warsgestree[)le  spieren  door  het 
sympathisch  zenuwstelsel  beheei’scht  worden,  onjuist  is.  Dat  verder 
noch  de  lijk  verstijving,  noch,  zooals  reeds  eerder  mij  ■•)  gebleken  was 
en  sindsdien  door  van  Rijnberk* *)  bevestigd  is,  de  ontherseningsstijf- 
heid  vormen  van  spierverkorting  zijn,  die  door  het  sympathisch  zenuw- 
stelsel beheerscht  worden. 
Slechts  een  geringe,  maar  desniettemin  duidelijke  hypotonie  der 
achterpootspieren,  was  bij  de  éénzijdig  van  hun  bniksympathicus 
ontdane  warmbloetlers  en  kikkers  als  gevolg  van  dezen  ingreep 
waar  Ie  nemen. 
Waar  dit  verschijnsel  bij  mijne  katten  eerst  in  de  loop  van  5 tot 
')  De  hier  medegedeelde  proeven  werden,  ten  deele  door  den  heer  H.  J.  Havik, 
med.  stud.  te  Leiden,  nog  verricht  gedurende  mijn  verblijf  te  Delft  in  den  winter 
van  1917/1918. 
’)  Ueber  die  Innervation  und  den  Tonus  der  quergestreiften  Muskeln.  Ptlüger’s 
Archiv,  band  166,  1916,  p.  145. 
*)  Untersuclmngen  über  den  chemischen  Muskeltonus;  1.  Ptlüger’s  Archiv,  band 
161,  1915,  p.  467. 
Ueber  die  Enthirnungsstarre  (Decerebrate  1’igidity  Sherrington’s)  in  ihrer 
Beziehung  zur  efferenten  Innervation  der  qnergestreiften  Muskulatur.  Folia  Neuro- 
biologica,  band  7,  1913,  p.  651. 
Recherches  sur  Ie  tonus  musculaire  et  son  innervation,  11.  tonus  musculaire 
et  rigidité  de  décérébration.  Archives  Néérlandaises  de  physiologie  de  Thomme  et 
des  animaux,  tome  1,  1917/1918,  p.  726. 
61 
Verslagen  der  Afdeeling  Natuurk.  Dl.  XXVII.  A^.  1918/19. 
