938 
8 weken  verdween,  meende  ik  !i('l  niet  als  een  shock-verschijnsel 
te  kunnen  opvatten  en  waai'  geen  dei'  andere  m.i.  mogelijke  ver- 
klaringen afdoende  was'),  lieb  ik  dit  proefondervindelijk  gegeven 
voorloopig  onverklaard  moeten  laten  en  meende  daarom  de  aanname, 
dat  de  sympatliicus  misschien  toch  ten  deele  een  invloed  op  den 
tonus  dei-  d warsgestreepte  spieren  zou  hebben,  niet  absoluut  te  mogen 
afwijzen. 
Sindsdien  nu  is  een  tweetal  mededeelingen  van  E.  Th.  von  Brücke ’) 
verschenen,  waaruit  blijkt,  dat  deze  eveneens  in  de  acute  proef- 
neming een  soortgelijke  initieele  hjpotonie  als  in  mijne  proeven  aan- 
wezig, heeft  kunnen  waarnemen,  maar  slechts  gedurende  enkele 
dagen,  waarna  deze  hjpotonie  weer  verdwenen  was. 
Indien  het  mocht  blijken  dat  dit  resultaat  in  de  overgroote  meer- 
derheid der  gevallen  juist  is,  dan  zou  het  zoo  lange  bestaan  dier 
initieele  hjpotonie  in  mijne  proeven  zoo  goed  als  zeker  van  andere 
factoren,  die  dan  echter  met  den  tonus  als  zoodanig  niets  te  maken 
zouden  hebben,  afhankelijk  gesteld  moeten  worden  en  daarmede  het 
laatste  steunpunt  voor  de  zienswijze  van  de  Boek  zijn  vervallen. 
Want  niet  alleen  is  reeds  gebleken  dat  zoowel  de  rigor  mortis 
als  de  ontherseningsstijfheid  van  het  sjmpathisch  zenuwstelsel  onafhan- 
kelijk zijn,  maar  bovendien  is  mij  gebleken,  dat  nog  een  ander  ver- 
schijnsel, door  DE  Boer  als  door  den  sjmpathicus  beheerscht  aange- 
geven, daarmede  niets  te  maken  heeft. 
De  ,,neus  van  Fünke”  herhaaldelijk  in  de  spierschokcurve  op- 
tredende, zou  na  wegname  van  den  sjmpathicus  vei'dwenen  zijn. 
Ik  heb  na  dezen  ingreep  die  neus  in  de  spiercurve  van  den  kikker 
herhaaldelijk  zeer  duidelijk  aangetroflfen,  zoowel  bij  electrische  als 
bij  mechanische  prikkeling  van  het  rnggemerg,  niet  alleen  in  het 
acute  experiment,  maar  ook  in  de  chronische  proefneming,  waar 
door  de  sjmpathicus  exstirpatie,  die  2 maanden  voor  de  eigenlijke 
proef  had  plaats  gevonden,  de  postganglionaire  sjmpathische  sjstemen 
gedegenereerd  waren.  Dit  positieve  gegeven  is  tegenover  het  nega- 
tieve van  DE  Boer  natuurlijk  bewijzend. 
Hieronder  volgen  drie  ten  dezen  bewijzende  curven. 
Toen  ik  naar  aaideiding  van  van  Rijnberk’s  tabellarisch  overzicht ') 
b Zie  daarvoor  l.c.  (Pflüger’s  Archiv.),  p.  166  en  167. 
2)  J.  Negrin  y.  Lopez  en  E.  Th.  von  Brücke.  Zur  Frage  nacli  der  Bedeutung 
des  Syinpatliicus  für  den  Tonus  der  Skelettmuskulalur.  Pflüger’s  Arcliiv,  band  166. 
1916,  p.  55. 
E.  Th.  von  Brücke.  Neuere  Anschauungen  über  den  Muskeltonus.  Deutsche 
medizinisclie  Wochenschrift,  1918,  N".  5 en  6. 
b Van  Rijnberk.  Spiertonus  en  ontherseningsstijfheid.  Nederl.  Tijdschr.  voor  Genees- 
kunde, 1917,  I,  p.  1634. 
