942 
werking  op  de  spiersubstantie  zelf,  een  musculaire  genese  hebben,  waarbij  het 
zenuwstelsel  ten  dezen  geen  rol  speelt.  De  kolommen  over  het  tonustype  heb  ik 
weggelaten,  omdat  deze  indeeling  naar  Langelaan  niet  in  overeenstemming 
is  met  allerlei  physiologische  gegevens  (Zie  daarvoor  de  kritiek  in  mijn  tonus- 
mededeeling  in  Pfluger’s  Archiv,  1.  c.  p.  163  -165).  Het  (?)  in  de  2e  kolom  van 
mijn  tabel  heb  ik  er  gezet  met  het  oog  op  de  kwestie  der  initieele  hypotonie  in 
het  acute  experiment  (Dusser  de  Barenne— von  Brücke). 
Ofschoon  gebleken  is  dat  geen  der  door  de  Boer  gedane  aangiften 
in  dit  vraagstuk  juist  is,  lieb  ik  toch  nog  gepoogd  in  eenige  andere 
proeven  eenige  aanwijzing  over  het  eventueele  verband  tusschen 
mechanische  spiertonus  en  sympathische  innervatie  te  verkrijgen. 
De  gedachtengang  die  daaraan  ten  grondslag  lag,  was  de  volgende  : 
Gesteld  dat  toch  nog  het  sympathische  zenuwstelsel  iets  met  den 
mechanischen  spiertonus,  met  den  ,,inwendigen  steun”  der  spieren 
te  maken  heeft,  dan  mogen  wij  toch  verwachten  dat  daarvan  iets 
zal  blijken  in  vermoeieniscurven  of  in  curven  der  tetanusgenese. 
Ook  het  resultaat  van  deze  proeven  was  echter  een  geheel  nega- 
tief, d,  w.  z.  noch  in  het  acute  experiment,  noch  in  het  chronische 
met  gedegenereerde  sympathische  eindplaatjes,  was  eenig  essentieel 
verschil  in  de  vermoeieniscurven  tusschen  de  2 gastrocnemii,  waar- 
van de  eene  van  zijn  sympathische  innervatie  beroofd  was,  op  te 
merken.  In  de  acute  proeveti  werden  de  twee  grootste  voorwortels 
van  de  Nn.  ischiadici  op  de  electroden  gelegd,  om  de  zenuwen 
centraal  van  den  grensstreng  te  prikkelen  (anders  zouden  de  post- 
ganglionaire  neuronen  nog  geprikkeld  worden),  in  de  chronische 
wei’den  de  Nn.  ischiadici  in  de  lichaamsholte  geprikkeld. 
Geringe  verschillen  tusschen  de  2 vermoeieniscurven  waren  nu  en  dan 
wel  waar  te  nemen,  maar  deze  wezen  niet  in  alle  gevallen  in  dezelfde 
richting.  Nu  eens  bleef  de  ,,Verkürzungsrückstand”  bij  de  van  hun 
sympathische  innervatie  ontdane  spieren  ten  opzichte  van  de  nor- 
male gastroenemius  achter,  dan  weer  was  juist  het  tegenovergestelde 
waar  te  nemen.  Bovendien  lieten  ook  vergelijkingscurven  van  de  2 
gastrocnemii  van  Jiormale  kikkers  dikwijls  eveneens  dergelijke  kleine 
verschillen  zien,  ondanks  het  feit,  dat,  zooals  uit  de  fraaie  regel- 
matigheid der  curven  ten  duidelijkste  blijkt,  door  het  bezigen  van 
Kroneckersche  spoelcontacten,  het  achter  elkaar  plaatsen  van  de 
beide  zenuwen  resp.  voorwortels  en  het  aanbrengen  van  een  groote 
weerstand  (120000 — 150000  Ohm)  in  den  secundairen  keten  voor 
een  groote  gelijkmatigheid  der  met  behulp  van  een  metronoom 
rhythrnisch  toegediende  prikkels  zorg  gedragen  was.  De  prikkelingen 
waren  steeds  uitsluitend  openings-  of  sluitingsslagen,  de  tegengesteld 
gerichte  inductieslagen  waren  door  gebruikmaking  van  de  bekende 
Pflügersche  methode  geblockeerd. 
