sterrenkunde.  — De  Heer  J.  C.  Kapteyn  biedt  eene  mededeeliiig 
aan  van  den  Heer  H.  Nort:  „De  afstand scorrectie  bij  de 
platen  van  de  „Harvard  Map  of  the  Sky”. 
(Mede  aangeboden  door  den  Heer  de  Sitter). 
Het  is  een' bekend  feit,  dat  de  grensgroofte  in  ’t  centrum  van 
hemelfotografieën  niet  dezelfde  is  als  aan  den  rand  der  platen.  Kan 
rnen  b.v.  in  ’t  centrum  vau  eene  plaat  sterren  van  de  fotografische 
grootte  11™. 0 nog  juist  waarnemen,  dan  zullen  deze  sterren  op  een 
bepaalden  afstand  van  ’t  centrum  niet  meer  op  de  plaat  voorkomen 
en  zal  op  dezen  afstand  de  grensgrootte  b.v.  J0”\8  zijn.  Iemand, 
die  sterretellingen  op  fotografische  platen  verricht,  zal  noodzakelijk 
voor  elk  zijner  platen  de  grensgrootte  als  functie  van  den  afstand 
tot  ’t  centrum  moeten  kennen  of,  zooals  men  ’t  gewoonlijk  uitdrukt, 
hij  dient  voor  elk  zijner  platen  de  af standsco erectie  te  bepalen. 
Kende  men  van  genoeg  sterren  de  fotografische  grootte,  dan  zou 
men  van  alle  deelen  van  ’n  plaat  de  grensgrootte  langs  directen 
weg  kunnen  bepalen  en  dan  zou  dus  ook  ’t  opsporen  van  de  af- 
standscorrectie  geen  groote  moeilijkheden  opleveren.  Doch  over 
voldoende  fotografische  standaards  beschikt  men  nog  lang  niet  en 
daardoor  is  ’t  in  ’t  algemeen  niet  mogelijk  voor  platen,  die  een 
eenigszins  aanzienlijk  deel  van  den  hemel  beslaan,  de  afstandscorrectie 
op  directe  wijze  te  bepalen.  Er  blijft  voor  zulke  platen  niets  anders 
over  dan  een  indirecten  weg  te  volgen  en  hierbij  doen  zich  moei- 
lijkheden voor,  die  nog  niet  alle  zijn  opgelost.  Over  een  enkele 
dezer  moeilijkheden  handelt  het  volgende. 
In  een  vroegeren  arbeid *  *)  heb  ik  de  afstaudscorrectie  bepaald 
voor  de  Harvard  Map  of  the  Sky,  eene  serie  van  55  negatieven 
op  glas,  waarvoor  Henie  ")  tellingen  had  verricht.  De  weg,  die 
daarbij  gevolgd  werd,  was  deze.  In  de  eerste  plaats  werd  onderzocht, 
hoe  de  sterredichtheid  o.p  de  platen  veranderde  met  den  afstand  tot 
’t  centrum.  Hierbij  werd  stilzwijgend  aangenomen,  — en  met  ’t 
oog  op  ’t  geen  volgt,  wil  ik  dit  thans  nadrukkelijk  vermelden  — , 
1)  The  Harvard  Map  of  the  Sky  and  the  Milky  Way.  Recherches  astronoraiques 
de  1’Observaloire  d’Utrecht,  Vol.  VII,  1917. 
*)  H.  Henie.  The  Distribution  of  the  Stars  lo  the  eleventh  Magnitude.  Lunds 
Universitets  Arsskrift.  N F.  Afd.  2.  Bd.  10.  Nr.  1. 
