969 
Bij  deze  bepaling  van  de  afstandscorrectie  deed  zich  nu  eene 
complicatie  voor,  die  men  a priori  niet  verwacht  zon  hebben.  Men 
zou  denken,  dat  de  55  platen,  die  onder  zooveel  inogelijk  gelijke 
omstandigheden  met  twee  gelijkwaardige  instrumenten  zijn  opgenomen, 
afgezien  van  locale  onregelmatigheden,  zich  ten  opzichte  van  de 
afstandscorrectie  gelijkwaardig  zouden  gedragen.  De  reeds  boven 
genoemde  tabel  Vlll  schijnt  evenwel  op  iets  anders  te  wijzen.  Niet 
alleen  ziet  men,  dat  voor  alle  platen  de  relatieve  dichtheid  van  ’t 
centrum  naar  den  rand  afneemt,  maar  ook  schijnt  uit  deze  tabel  te 
volgen,  dat  deze  afname  grooter  is  voor  platen  met  eene  groote, 
dan  voor  die  met  eene  kleine  gemiddelde  dichtheid.  Dit  laatste  ver- 
schijnsel maakte  ’t  wenschelijk  om  bij  ’t  veitlere  onderzoek  niet  alle 
platen  over  één  kam  te  scheren,  doch  ze  naar  de  gemiddelde  dicht- 
heid in  groepen  te  verdoelen.  In  navolging  van  Hknie  werden  drie 
groepen  gevormd  : in  de  eerste  groep  werden  de  27  platen  opgenomen 
waarvan  de  gemiddelde  dichtheid  kleiner  is  dan  20  sterren  per 
vierkanten  graad;  de  tweede  groep  werd  gevoiund  door  17  platen 
met  eene  gemiddelde  dichtheid  tusschen  20  en  35,  terwijl  in  de 
derde  groep  tenslotte  de  11  overblijvende  platen  werden  opgenomen, 
die  alle  ’n  gemiddelde  dichtheid  hebben  grooter  dan  35.  Daar  voor 
elk  dezer  drie  groepen  de  verandering  in  de  relatieve  dichtheid  van 
’t  centrum  naar  den  rand  eene  andere  was,  leverden  ze  ook  drie 
verschillende  curven  op  voor  ’t  verloop  der  afstandscorrectie.  Deze 
curven  zijn  in  fig.  1 afgebeeld.  Als  abscis  is  genotnen  de  afstand 
Fig  1. 
tot  ’t  centrum  in  m.M.,  als  ordinaat  ’t  verschil  van  de  grensgrootte  , 
op  dezen  afstand  met  die  in  ’t  centrum  der  plaat,  uitgedrukt  in 
honderdste  deelen  van  een  magnitude. 
Verslagen  der  Afdeeling  Natuurk.  Dl.  XXVII  A».  1918/19. 
63 
