986 
aangegeven  zal  worden  door  het  punt  w,  zoodat  de  driephasen- 
potentiaal  san)envalt  met  de  potentiaal  van  de  waterstof-electrode, 
zooals  reeds  vroeger  werd  aangetoond. 
Uit  de  hier  gegeven  beschouwingen  blijkt  nu  ten  duidelijkste,  dat 
men  niet  mag  zeggen,  dat,  wanneer  de  waterstof  zich  aan  een  metaal 
ontwikkelt  bij  een  potentiaal  die  onedeler  is  dan  die  van  de  water- 
stof-electrode, de  waterstof  het  verschijnsel  van  overspanning  vertoont, 
Fig.  2 heeft  b.v.  betrekking  op  dit  geval  ; hier  is  de  ontwikkelde 
waterstof  niet  overspannen,  omdat  de  vloeistof  in  de  grenslaag  ligt 
op  de  lijn  bc.  Het  punt  c'  ligt  wel  is  waar  boven  ???,  doch  dit  is  alleen 
daaraan  toe  te  schrijven,  dat,  door  het  oplossen  van  het  metaal,  de 
samenstelling  van  de  vloeistof,  in  de  grenslaag,  een  andere  is  dan 
daar  buiten. 
In  de  gevallen  aangegeven  door  de  Figuren  1.  en  3 is  de  water- 
stof wel  overspannen,  maar  die  o\'erspanning  is  niet  gelijk  aan  het 
potentiaal  vei-schil  tusschen  de  potentiaal  van  de  ontwikkelende 
waterstof  en  de  waterstof-electrode,  want  om  de  overspanning  te 
weten  te  komen  zou  men  de  waterstof-electrode  ook  in  de  grenslaag 
van  het  oplossende  metaal  moeten  hebben. 
Uit  genoemde  tiguren,  1 en  3,  is  de  werkelijke  overspanning  af 
te  lezen,  deze  is  niet  de  afstand  van  het  punt  m tot  de  horizontale 
lijn  d'e'  doch  gelijk  aan  den  afstand  m'c'. 
Algem.  en  Anorg.  Chemisch  Laboratorium  der  Universiteit.  \ 
Amsterdam,  20  Januari  1919. 
